English

Mae Facebook yn ap rhwydweithio cymdeithasol poblogaidd sy'n caniatáu ichi gysylltu ag eraill trwy rannu lluniau, diweddariadau statws, sylwadau a fideos. Mae'r ap yn caniatáu i ddefnyddwyr ailgysylltu â hen ffrindiau, cael y wybodaeth ddiweddaraf am eu ffrindiau presennol a gwneud cysylltiadau newydd. Ar hyn o bryd, amcangyfrifir bod gan Facebook dros 2.85 biliwn o ddefnyddwyr gweithredol ledled y byd. Er bod Facebook wedi'i sefydlu'n wreiddiol i gadw ffrindiau mewn cysylltiad, mae gan lawer o fusnesau eu tudalennau Facebook eu hunain bellach lle gallant hyrwyddo eu brand, ac mae sefydlu 'Facebook Marketplace' wedi golygu y gall defnyddwyr hefyd brynu a gwerthu nwyddau trwy'r platfform.

Cyfyngiad oedran

Rhaid bod defnyddwyr Facebook yn o leiaf 13 oed, fodd bynnag, nid oes unrhyw ddulliau dilysu oedran llym

Mae pob cyfrif yn gyhoeddus yn ddiofyn, lle gall unrhyw ddefnyddwyr eraill weld y cynnwys ar y platfform. Argymhellir gosod cyfrif yn breifat.

Darganfyddwch fwy am raddfeydd oedran yn ein 'Canllaw i rieni a gofalwyr ar sgoriau oedran mewn apiau a gemau'.

Sut mae plant a phobl ifanc yn defnyddio'r ap

Gall Facebook fod yn boblogaidd gyda defnyddwyr am ei fod yn caniatáu iddynt ffurfio rhwydwaith cymdeithasol ar-lein gyda'u ffrindiau i gyd mewn un lle. Yna gellir cyfathrebu eu diweddariadau, o'u lluniau i'w statws a'u hoffiadau, yn uniongyrchol â phawb y maent yn eu hadnabod.  Gall y nodwedd 'Hoffi' ar y platfform fod yn hynod wobrwyol i bobl ifanc am ei fod yn aml yn cynrychioli cymeradwyaeth gan eu ffrindiau neu gyfoedion.

Mae'r Ap Facebook yn hawdd ei ddefnyddio i gyfathrebu a sgwrsio gyda ffrindiau, naill ai un i un neu mewn sgyrsiau grŵp, a chyda chyfryngau amrywiol (er enghraifft, GIF, lluniau, fideos). Mae hefyd yn lle defnyddiol i ddilyn brandiau neu sefydliadau a chael diweddariadau gyda gwybodaeth, datganiadau neu gyhoeddiadau newydd.   Er bod llawer o bobl ifanc yn gweld Facebook fel mwy o barth i oedolion y mae eu rhieni a'u gofalwyr yn ei ddefnyddio, mae ganddo lawer o ddefnyddwyr iau o hyd.

Risgiau posib

Cynnwys

Mae rhai defnyddwyr Facebook yn ei ddefnyddio i ddogfennu llawer o agweddau ar eu bywyd, gan rannu gwybodaeth bersonol yn aml trwy eu proffil, lluniau, lleoliad a diweddariadau statws. Helpwch eich plentyn i feddwl am yr hyn mae'n ei rannu ar-lein a'i annog i feddwl a fyddai'n rhannu'r wybodaeth hon all-lein hefyd. Efallai y bydd y syniad o ffrindiau Facebook yn lleddfu ofnau rhai defnyddwyr am ddiogelwch rhannu gwybodaeth. Esboniwch y risgiau o'r hyn a allai ddigwydd pe bai'r wybodaeth y maen nhw wedi'i rhannu yn syrthio i'r dwylo anghywir.

Mae'r ap Facebook yn caniatáu i ddefnyddwyr rannu gwybodaeth bersonol â'i gilydd mewn amrywiaeth o ffyrdd. Gall defnyddwyr rannu lluniau, diweddariadau statws, lleoliadau byw a hyd yn oed tagio eu ffrindiau a'u teulu yn eu lluniau. Er bod hon yn nodwedd gadarnhaol i'r rheini sydd am gynnal cysylltiadau â ffrindiau a theulu a allai fyw ymhell i ffwrdd, gall arwain at rai defnyddwyr yn gor-rannu eu gwybodaeth bersonol ac yn dogfennu pob agwedd ar eu bywydau ar-lein. Anogwch eich plentyn i feddwl a fyddai'n rhannu'r wybodaeth â phawb y mae'n eu hadnabod yn y byd all-lein, ac a oes angen gwneud hynny ar Facebook.

Cysylltu ag eraill

Mae platfform Facebook yn enfawr, felly mae'n bosib y bydd eich plentyn yn dod i gysylltiad â defnyddwyr nad yw'n eu hadnabod, os nad yw'r gosodiadau preifatrwydd priodol wedi'u rhoi ar waith. Atgyfnerthwch y ddealltwriaeth y dylai ffrindiau Facebook fod yn bobl mae'n eu hadnabod yn y byd all-lein, a gallai derbyn cais ffrind gan ddieithryn i gynyddu'r nifer o ffrindiau fod yn beryglus. Yn yr un modd â rhwydweithiau cymdeithasol eraill, mae'n bosib i ddefnyddwyr sefydlu cyfrifon ffug, gan esgus bod yn rhywun arall. Anogwch eich plentyn i gwestiynu a ydyw wir yn adnabod y person sydd wedi anfon cais ffrind cyn ei dderbyn.

Mae Facebook yn blatfform poblogaidd gyda dros 2 biliwn o ddefnyddwyr gweithredol, felly mae'n debygol y gallai'ch plentyn fod mewn cysylltiad â phobl mae'n eu hadnabod yn y byd all-lein, ond hefyd â phobl nad yw'n eu hadnabod. Mae gosod cyfrif i 'Breifat' yn golygu mai dim ond gyda'i ffrindiau Facebook y bydd eich plentyn yn gallu cysylltu, yn hytrach na'r holl ddefnyddwyr ar y platfform. Anogwch eich plentyn i feddwl pwy yw ei ffrindiau ar Facebook a'i atgoffa y dylai'r rhain fod yn bobl mae'n eu hadnabod yn y byd all-lein. Os oes gan eich plentyn osodiad cyfrif 'Cyhoeddus', siaradwch am y risgiau o gysylltu â dieithriaid ac eglurwch bwysigrwydd peidio â rhannu gwybodaeth bersonol neu breifat mewn sgyrsiau.

Mae rhai defnyddwyr Facebook yn aflonyddu ar eraill trwy dargedu'r cynnwys maen nhw'n ei rannu ar eu tudalen Facebook. Gall y nodwedd sylwadau ar Facebook wneud defnyddwyr yn agored i aflonyddu a cham-drin. Mae'n ddefnyddiol siarad â'ch plentyn am sut y dylai ymddwyn tuag at eraill ar-lein (a'i hatgoffa o'r effaith y gall sylwadau neu bostiadau angharedig neu niweidiol eu cael ar eraill), yn ogystal â sut i adrodd am bobl sy'n ymddwyn yn amhriodol a'u rhwystro.  Mae gan Facebook safonau cymunedol y mae'n disgwyl i bob defnyddiwr gadw atynt.

Ymddygiad defnyddwyr

Os oes gan eich plentyn ei gyfrif Facebook ei hun, mae'n bwysig siarad am sut mae'n defnyddio'r ap a'r hyn mae'n ei rannu.  Rhaid hefyd bod yn ymwybodol o risgiau ffrydio byw gan ddefnyddio 'Facebook Live'.  Gall ffrydio byw deimlo'n gyffrous ac yn hwyl ac yn y foment i blant a phobl ifanc, a all eu harwain i wneud pethau y byddant yn difaru yn ddiweddarach.   Cynhaliwch sgwrs gyda nhw i'w helpu i ddeall bod angen iddynt fod yn ofalus gydag unrhyw gynnwys y maent yn ei rannu neu ei ddarlledu.  Sicrhewch fod eich plentyn yn gwybod y gall fod yn anodd cadw perchnogaeth ar unrhyw gynnwys ar ôl iddo gael ei rannu ar-lein, oherwydd mae'n hawdd copïo neu recordio ac ailbostio cynnwys heb yn wybod iddo, yna gall ddod yn anodd ei dynnu oddi ar y rhyngrwyd.

Dyluniad, data a chostau

Mae Facebook yn ap rhad ac am ddim, sy'n golygu ei fod yn cynhyrchu refeniw o hysbysebu. Mae'r cwmni'n gwneud arian trwy werthu gofod hysbysebu yn ffrwd defnyddwyr ac wrth ei hymyl. Siaradwch â'ch plentyn am sut mae hysbysebu'n gweithio, gan gynnwys hysbysebu wedi'i dargedu. Esboniwch i ddefnyddwyr iau sut mae'r platfform yn casglu gwybodaeth o'ch arferion gwylio ar y rhyngrwyd i deilwra'r hysbysebion a ddangosir i chi.


Awgrymiadau ar gyfer cadw'ch plentyn yn ddiogel ar-lein

  • Mae gan Facebook ystod o osodiadau i reoli preifatrwydd. Mae 'Privacy Checkup' yn nodwedd ddefnyddiol lle gallwch reoli'r gosodiadau preifatrwydd a diogelwch. Am fod pob cyfrif yn gyhoeddus yn ddiofyn, dechreuwch trwy newid pwy all weld cynnwys.

    I reoli preifatrwydd:

    • Ewch i'r ddewislen a dewis 'Gosodiadau a Phreifatrwydd' a sgroliwch i lawr i 'Privacy Checkup'.
    • Dewiswch yr opsiwn 'Who can see what you share' sy'n eich galluogi i ddewis eich dewisiadau ar gyfer:
      • Gwybodaeth proffil
      • Postiadau a straeon
      • Rhwystro
    • Gweithiwch trwy bob opsiwn gan ddefnyddio'r gwymplen, a dewis eich 'Cynulleidfa' o un o'r opsiynau canlynol:
      • Cyhoeddus
      • Ffrindiau
      • Dim ond fi
      • Ffrindiau agos
      • Dewiswch 'Nesaf' i symud i'r set nesaf o opsiynau.
  • Mae'r nodwedd 'Privacy Checkup' ar Facebook yn rhoi llawer o reolaeth i ddefnyddwyr dros reoli rhyngweithiadau.

    I reoli rhyngweithiadau:

    • Ewch i'r ddewislen a dewis 'Gosodiadau a Phreifatrwydd' a sgroliwch i lawr i 'Privacy Checkup'.
    • Dewiswch yr opsiwn 'How people can find you on Facebook' sy'n eich galluogi i ddewis eich dewisiadau ar gyfer:
      • Ceisiadau ffrind
      • Rhif ffôn a chyfeiriad e-bost
      • Peiriannau chwilio
    • Gweithiwch trwy bob opsiwn gan ddefnyddio'r gwymplen, a dewis eich 'Cynulleidfa' o un o'r opsiynau canlynol:
      • Pawb
      • Ffrindiau i ffrindiau
      • Dewiswch 'Nesaf' i symud i'r set nesaf o opsiynau.

    I analluogi lleoliad:

    • Ewch i'r ddewislen a dewis 'Gosodiadau a Phreifatrwydd' a sgroliwch i lawr i 'Privacy Checkup'.
    • Dewiswch yr opsiwn 'Your data settings on Facebook' a gweithio'ch ffordd trwy'r ddewislen nes eich bod yn cyrraedd 'Lleoliad'.
    • Dilynwch y cyfarwyddiadau i analluogi'ch lleoliad ar eich dyfais.
  • Gallwch rhwystro ac adrodd am ddefnyddwyr a allai fod yn eich poeni neu'n ymddwyn yn amhriodol ar y platfform.

    I adrodd am ddefnyddiwr:

    • Ewch i broffil y cyfrif.
    • Dewiswch y tri dot o dan y llun clawr a dewis 'Find support or Report profile’.
    • Dilynwch y cyfarwyddiadau i gyflwyno.

    I adrodd am sylw, llun neu fideo:

    • Dewch o hyd i'r sylw, y llun neu'r fideo yr ydych am adrodd a dal eich bys i lawr arno i agor dewislen.
    • Dewiswch 'Find support or Report profile’ a dilynwch y cyfarwyddiadau i gyflwyno.

    I rwystro defnyddiwr:

    • Ewch i broffil y cyfrif rydych am ei rwystro.
    • Dewiswch y tri dot o dan y llun clawr a dewis 'Rhwystro'.
    • Llenwch y ffurflen a'i chyflwyno.
  • Mae gan Facebook nifer o offer i'ch helpu chi a'ch plentyn i ddeall a rheoli amser sgrin.

    Gosod offer rheoli amser:

    • Ewch i'r ddewislen a sgroliwch i lawr i'r opsiwn 'Your time on Facebook'.
    • Dewiswch yr opsiwn 'Manage you time' a gweithio trwy'r ddewislen i osod yr offer atgoffa 'Quiet mode' ac offer atgoffa 'Daily time'.

Nodweddion a therminoleg allweddol

  • Ffrindiau

    Ffrindiau Facebook yw'r cysylltiadau rydych wedi'u derbyn i weld eich postiadau ar eich proffil. Gall y rhain fod yn deulu, ffrindiau a phobl rydych chi'n eu hadnabod mewn bywyd go iawn, ond gallant hefyd gynnwys y rhai rydych newydd eu cyfarfod ar-lein.

    Cais Ffrind

    Cais ffrind yw sut mae defnyddiwr yn gwneud cysylltiad â defnyddiwr arall. Trwy dderbyn cais ffrind, rydych chi'n caniatáu i'r defnyddiwr hwnnw weld y cynnwys rydych yn ei bostio, a'r wybodaeth sydd wedi'i chynnwys yn eich proffil, oni bai eich bod yn cyfyngu'ch cynnwys i grwpiau penodol yn unig.

    Ffrind Cyffredin

    Mae'r nodwedd hon yn awgrymu pobl y gallech eu hadnabod, ac felly efallai yr hoffech fod yn 'Ffrindiau Facebook' gyda nhw.

    Proffil

    'Proffil Facebook' defnyddiwr yw ei dudalen lle gall uwchlwytho lluniau, fideos, gwybodaeth bersonol a diweddariadau statws i'w rhannu â'i ffrindiau.

    Diweddariad statws

    Mae'r nodwedd hon, y cyfeirir ati hefyd fel 'Beth sydd ar eich meddwl?', yn caniatáu i ddefnyddwyr rannu gyda'u ffrindiau sut maen nhw'n teimlo neu beth maen nhw'n ei wneud. Gellir gwneud hyn mewn amrywiaeth o ffyrdd, gan gynnwys diweddariadau testun, lluniau, ffrwd fyw neu leoliad.

    Cofrestru Lleoliad

    Mae Facebook yn caniatáu i ddefnyddwyr ddweud ble maen nhw drwy dagio eu hunain mewn lleoliadau penodol.

    Tag

    Pan fyddwch yn 'Tagio' rhywun ar Facebook, rydych chi'n creu dolen i'w proffil. Er enghraifft, gallwch dagio rhywun mewn llun, neu mewn diweddariad statws i ddweud gyda phwy yr ydych chi.

    Hoffi

    Mae clicio'r botwm 'Hoffi' (eicon codi bawd) yn ffordd hawdd o ddweud wrth bobl eich bod yn mwynhau eu cynnwys heb orfod gadael sylw.  

    Llinell Amser

    Dyma'ch hanes ar Facebook. Mae'n cadw'ch holl weithgarwch, diweddariadau, lluniau a negeseuon cyhoeddus i gyd mewn un lle.  

    Grwpiau

    Gall defnyddwyr unigol ddod at ei gilydd i ffurfio grŵp Facebook. Gall grwpiau fod yn gyhoeddus, yn breifat neu'n gyfrinachol.

    Facebook Live

    Dyma nodwedd ffrydio byw Facebook. Gall defnyddwyr wneud a rhannu fideos mewn amser real. Bydd gosodiadau preifatrwydd cyfrif yn penderfynu pwy all weld cynnwys byw defnyddiwr.

    Facebook Marketplace

    Gall defnyddwyr greu hysbysebion i brynu a gwerthu eitemau ar draws y platfform. Mae Facebook hefyd yn defnyddio lleoliad daearyddol o'ch ffôn i ddod o hyd i hysbysebion sydd wedi'u postio yn eich ardal leol.

    Tudalennau Facebook

    Yn aml dyma lle mae cwmnïau a busnesau yn hyrwyddo ystod o bethau, megis y gwaith maen nhw wedi bod yn ei wneud, cynhyrchion maen nhw'n eu gwerthu a swyddi gwag.

    Ystafelloedd

    Mae hyn yn caniatáu i ddefnyddwyr gynnal galwad fideo gan ddefnyddio Facebook neu Messenger trwy wahodd sawl un arall i ymuno â'ch galwad fideo, hyd yn oed os nad oes ganddyn nhw gyfrif Facebook.

    Messenger

    Ap sgwrsio annibynnol yw hwn sy'n rhan o'r grŵp Facebook. Mae cyfrifon Facebook a Messenger yn gysylltiedig. Am ragor o wybodaeth am yr ap Messenger, darllenwch ganllaw ap Messenger.

Awgrymiadau cyffredinol

Rydym yn argymell cael sgwrs gyda'ch plentyn am ei ôl troed digidol a phwysigrwydd bod yn ddinesydd digidol da.  Anogwch i feddwl sut mae'n defnyddio'r platfform, ac i fod yn ymwybodol, unwaith mae'n rhannu cynnwys ar-lein ar apiau megis Facebook - nad yw'r cynnwys hwnnw bellach dan ei rheolaeth.

Mae gan Facebook borth pwrpasol i rieni (Saesneg yn unig) gydag awgrymiadau a chyngor ar ddefnyddio eu rhwydwaith cymdeithasol

Mae gan Facebook yr opsiwn i 'Dad-ddilyn' a 'Dileu ffrind' defnyddwyr eraill ar y platfform trwy hofran dros naill ai'r botwm 'Dilyn' neu 'Ffrind' a dewis yr opsiwn perthnasol.