English

Hwb

Mae datblygu dealltwriaeth systemig ddyfnach o addysgeg, yn seiliedig ar arferion effeithiol, adnabyddadwy sydd eisoes yn bodoli yng Nghymru, yn allweddol er mwyn helpu i wella dysgu ac addysgu a darparu sylfaen gadarn ar gyfer arloesi wrth i ni gynllunio ar gyfer ein cwricwlwm newydd a’i ddatblygu. Mae'r dudalen hon yn rhoi gwybodaeth ynghylch y ffordd yr ydym am gydweithio gydag ymarferwyr yng Nghymru er mwyn datblygu dealltwriaeth o addysgeg.

  • Yn Dyfodol Llwyddiannus (2015) mae Donaldson yn tynnu sylw at bwysigrwydd dealltwriaeth gadarn o addysgeg er mwyn gwireddu'r cwricwlwm newydd. Mae addysgeg wrth galon y cwricwlwm, a gyda'n gilydd mae angen i ni ddatblygu gwerthfawrogiad dyfnach o'r dulliau addysgeg sydd eu hangen i helpu dysgwyr i wireddu'r pedwar diben. Mae hyn yn golygu edrych ar elfennau  'pam', 'sut' a 'beth' mewn perthynas â’r hyn sy'n cael ei addysgu.

    Bydd y gwaith hwn yn cael ei arwain gan egwyddorion sylfaenol addysgeg, a'r ymchwil sy'n sail iddyn nhw. Er mwyn cyflawni hyn, mae angen i ni drafod ac ystyried pa strategaethau addysgu fydd yn rhoi'r cymorth gorau mewn unrhyw gyd-destun penodol, a gofyn beth fydd effaith hyn ar ddysgwyr.

    Bydd Trafod Addysgeg, Meddwl am Ddysgu yn darparu gofod digidol i gefnogi cydweithrediad o fewn ac ar draws ein hysgolion i rannu addysgeg ac arferion.

    Bydd tair elfen i’r gwaith o ddatblygu'r gofod hwn.

    1. Rhannu arferion ac ystyriaethau – cyfleoedd hygyrch, amserol a pherthnasol i weithwyr proffesiynol 'sgwrsio', rhannu a thrafod arferion arloesol.
    2. Dealltwriaeth ddyfnach – datblygu ein dealltwriaeth o arferion arloesol gan ystyried gwaith ymchwil ar y cyd.

    Bydd angen bod yn gydnaws â'r canlynol:

    1. Datblygu ymchwil – trafod gyda’r sector addysg uwch i ddatblygu ymchwil academaidd ar lefel genedlaethol fel sail i ddealltwriaeth o addysgeg ar draws y system mewn perthynas â'r cwricwlwm newydd.
  • Mae'r argyfwng COVID-19 wedi taflu pawb i sefyllfa sy’n newid yn gyflym, ac mae hyn wedi dylanwadu ar ein ffordd o feddwl a'n harferion wrth i ni i gyd geisio dygymod â heriau dysgu o bell. Mae ‘Trafod Addysgeg, Meddwl am Ddysgu’ yn ystod pandemig COVID-19 felly yn canolbwyntio ar y canlynol:

    • cydnabod ymdrech aruthrol staff ein hysgolion a lleoliadau ar draws Cymru i gefnogi lles a dysgu yn ystod y pandemig hwn
    • cynnig cyfleoedd ar gyfer dysgu proffesiynol cydweithredol drwy rannu profiadau o'r hyn sy'n gweithio, ac o bosib yr hyn nad yw wedi gweithio, a fydd yn fanteisiol wrth symud ymlaen o'r pandemig.

    Lles pawb sydd flaenaf ar ein hagenda, a bydd hynny'n parhau. Rhaid i ni gydnabod ein bod ni’n wynebu nifer o heriau wrth ddelio ag anawsterau’r sefyllfa bresennol. Ynghanol hyn, efallai bod rhai elfennau cadarnhaol y gallwn eu trafod a dechrau eu deall, gan gynnwys:

    • datblygiad sgiliau dysgwyr wrth iddyn nhw ymgysylltu yn annibynnol
    • datblygiad sgiliau ymarferwyr wrth iddyn nhw ymgysylltu â dysgu o bell neu ddysgu cyfunol
    • yr amrywiaeth eang o brofiadau dysgu sy'n cael eu darparu i ddysgwyr
    • datblygu cynnwys digidol i ysgogi dysgu
    • ymgysylltiad rhieni/gofalwyr yn y profiad dysgu
    • dulliau newydd o arwain, cyfathrebu a chydweithio sy'n cael eu datblygu.

    Nid oes modd gorbwysleisio pwysigrwydd cydweithio a rhannu, er mwyn i ni ddysgu oddi wrth ein gilydd ac ar draws rhanbarthau yng Nghymru wrth i ni fynd i'r afael â'r heriau hyn, gan edrych ymlaen at y cwricwlwm newydd ar yr un pryd. O ganlyniad, bydd angen cyfleoedd i rannu a datblygu arferion o ran sut mae:

    • paratoi dysgwyr ac ystyried effaith emosiynau ar ddysgu
    • rheoli dysgu i addasu ar gyfer yr amrywiaeth eang o anghenion dysgu unigol
    • defnyddio adnoddau digidol yn effeithiol wrth gyfuno dysgu mewn dosbarth ac yn y cartref
    • symud ffocws yr adborth i ysgogi, ennyn diddordeb a chydnabod llwyddiant i sicrhau cynnydd dysgwyr
    • arwain sefydliadau dysgu effeithiol yn y byd cyfunol hwn
    • parhau i gynnwys rhieni, gwarcheidwaid a gofalwyr.

    Wrth i ni symud ymlaen o her y cyfyngiadau symud brys, rhaid i ni ystyried yr hyn a ddysgwyd a’i ddefnyddio fel sbardun i ddylanwadu ar ein gwaith yn y dyfodol. Mae Trafod Addysgeg, Meddwl am Ddysgu yn rhoi platfform i ymarferwyr ar draws Cymru gydweithio i gefnogi parhad dysgu ac ystyried sut i ddefnyddio’r hyn yr ydym wedi’i ddysgu i ddylanwadu ar ein syniadau ynghylch y cwricwlwm newydd.

Sgwrsio a chydweithio gyda chydweithwyr ar draws Cymru.

Mae Trafod Addysgeg, Meddwl am Ddysgu yn cynnig gofod digidol i rannu arferion a chydweithio o fewn ac ar draws ein hysgolion er mwyn rhannu addysgeg ac arferion.

Gallwch wneud y canlynol:

  • darganfod beth mae eraill yn ei wneud a beth sy'n llwyddo drwy rannu arferion a chydweithio
  • cymryd rhan mewn cyfleoedd dysgu proffesiynol o ran addysgeg a'r cwricwlwm newydd
  • cymryd rhan yn y sgwrs am addysgeg mewn perthynas ag addysg gyfunol (fel un o ddeuddeg egwyddor addysgeg).

Cliciwch yma i ymuno â’r sgwrs​​​​

Mae Trafod Addysgeg, Meddwl am Ddysgu yn ofod:

'.....where people continually expand their capacity to create the results they truly desire, where new and expansive patterns of thinking are nurtured, where collective aspiration is set free, and where people are continually learning to see the whole together.'

The Fifth Discipline by Peter Senge (Doubleday/Currency, 1990).

Addysgeg, egwyddorion, dysgu a'r camau nesaf

Mae pwysigrwydd addysgeg wrth wireddu'r cwricwlwm newydd i'w weld yn glir yn adran Addysgeg 'Cynllunio eich cwricwlwm'.

Mae'r 'amgylchedd dysgu' yn cael ei ddiffinio fel ysgogwr allweddol, ac mae hyn yn cynnwys amrywiaeth eang o ffactorau cymdeithasol, emosiynol a chorfforol sy'n effeithio ar barodrwydd i ddysgu. Rhaid cofio ystyried hierarchaeth Maslow o anghenion, gan osod lles, emosiynau ac iechyd a datblygiad fel elfennau sylfaenol o'n dealltwriaeth o addysgeg.

Yn ystod pandemig COVID-19, mae gwirioneddau deublyg y cyfyngiadau symud ac ynysu wedi arwain at sefyllfa lle mae'r amgylchedd dysgu wedi newid yn llwyr. Mae angen trosglwyddo ein dealltwriaeth gadarn o addysgeg ac arferion yn y dosbarth i sefyllfa newydd lle mai ymchwil cyfyngedig iawn sy'n bodoli ar hyn o bryd. Dros gyfnod byr iawn, bu gofyn i ‘athrawon ar draws Cymru' ddod yn ‘arbenigwyr’.

Yn 'Dyfodol Llwyddiannus' (2015) tynnodd Donaldson sylw at 12 egwyddor addysgeg ar gyfer ein trafodaethau a'n hystyriaeth. Mae'r egwyddorion hynny, boed yn amlwg ai peidio, hefyd yn codi fel prif egwyddorion ar gyfer dysgu o bell a dysgu cyfunol effeithiol.

Wrth i ni symud ymlaen gyda’n gilydd i'r ychydig flynyddoedd nesaf o ddatblygiad addysg yng Nghymru, a chydweithio i ddatblygu patrwm newydd yn seiliedig ar y pedwar diben sy'n ysgogi'r cwricwlwm newydd, mae swyddogaeth bosib thema graidd technoleg yn fwy amlwg nag erioed. Rhaid i ni sicrhau ein bod yn gwbl barod ar gyfer unrhyw sefyllfaoedd yn y dyfodol a allai arwain at gau ysgolion. Wrth i ni bontio o’r argyfwng i’r atebion ymarferol gorau sydd gennym yn y tymor byr, rhaid i ni ystyried yr hyn a ddysgwyd a defnyddio'r egwyddorion fel sbardun i ddylanwadu ar ein ffordd o feddwl ar gyfer y dyfodol ac wrth ddatblygu dulliau dysgu cyfunol.

Bydd Trafod Addysgeg, Meddwl am Ddysgu yn cydnabod ymdrechion ymarferwyr ledled Cymru i sicrhau parhad dysgu, ond hefyd yn ein helpu i ystyried a dysgu wrth ddechrau ar gyfnod y 'normal newydd'.