Problemau a phryderon ar-lein: AI cynhyrchiol

Cyngor gan CEOP Education yn yr Asiantaeth Troseddu Cenedlaethol.

Beth yw apiau cydymaith AI?

Mae apiau cydymaith AI fel ffrindiau, cariadon neu gariadon ar-lein y gall pobl sgwrsio â nhw unrhyw bryd. Maent yn cael eu pweru gan ddeallusrwydd artiffisial (AI) ac wedi'u cynllunio i deimlo'n bersonol ac yn gyfeillgar.

Yn wahanol i sgwrsfotiaid AI, fel ChatGPT (a all helpu i ateb cwestiynau neu gyflawni tasgau fel archebu tocynnau ac ati), mae apiau cydymaith wedi'u cynllunio i feithrin perthynas bersonol â defnyddiwr, gan ganolbwyntio’n aml ar gymorth emosiynol a chyfeillgarwch. Gall hyn gadw diddordeb pobl a dod yn ôl i'r ap i sgwrsio mwy.

Pam y gallai pobl ifanc eu defnyddio?

Gall apiau cydymaith AI deimlo'n gysur, yn enwedig yn ystod cyfnodau o unigrwydd, straen neu chwilfrydedd. Gallai pobl ifanc eu defnyddio ar gyfer:

• cymorth emosiynol ac iechyd meddwl
• ymarfer sgyrsiau neu fflyrtio
• help a chyngor
• adloniant

Mae rhai apiau cydymaith hyd yn oed yn gadael i ddefnyddwyr ddylunio a chreu eu cymeriad neu rithffurf eu hunain i siarad â nhw, a gadael iddynt rannu a derbyn delweddau a fideos a all deimlo'n gyffrous neu'n bersonol.

Beth yw'r risgiau posibl?

Er y gall apiau cydymaith AI fod â rhai manteision, mae risgiau posibl i fod yn ymwybodol ohonynt hefyd:

• Maent wedi’u hyfforddi i blesio'r defnyddiwr, sy'n golygu na fyddant yn aml yn dweud na, hyd yn oed wrth siarad am bynciau niweidiol neu rywiol.
• Gall rhai apiau cydymaith wneud plant a phobl ifanc yn agored i gynnwys rhywiol neu niweidiol, hyd yn oed pan nad oeddent wedi gofyn amdano.
• Gallant roi disgwyliadau afrealistig am berthnasoedd, rhyw a chydsyniad.
• Gall siarad ag ap cydymaith sydd bob amser yn cytuno â chi effeithio ar sut mae rhywun yn teimlo amdanynt eu hunain ac eraill.
• Gall rhai pobl ddod yn ddibynnol yn emosiynol neu'n ddibynnol ar yr ap, a all wneud perthnasoedd go iawn, all-lein yn anos i'w meithrin.
• Gall yr apiau roi camwybodaeth. Efallai y byddant yn rhoi cyngor neu wybodaeth anghywir oherwydd nad ydynt yn deall cyd-destun fel bodau dynol, neu eu bod yn dweud rhywbeth ffug dim ond i blesio.
• Mae'r apiau yn aml yn casglu data personol, gan gynnwys hanes sgwrsio, delweddau ac ymatebion emosiynol. Gall meddwl yn feirniadol am ba wybodaeth bersonol sy'n cael ei rhannu gyda'r ap fod yn ddefnyddiol.

Beth mae cyfraith y DU yn ei ddweud am apiau cydymaith ?

Nid oes deddfau arbennig ar gyfer apiau cydymaith AI yn unig, ond mae'n rhaid iddynt ddilyn y rheolau presennol o hyd. Mae'r rhain yn cynnwys deddfau diogelu data (GDPR y DU) sy'n sicrhau bod gwybodaeth bersonol yn cael ei chadw'n ddiogel, a'r Ddeddf Diogelwch Ar-lein, sy'n ei gwneud yn ofynnol i rai apiau a phlatfformau ddiogelu defnyddwyr, yn enwedig plant a phobl ifanc, rhag cynnwys niweidiol.

Ble i gael help

Os yw ap cydymaith AI yn gwneud i chi deimlo'n anghyfforddus, yn anniogel neu'n ddryslyd, gallwch:

• Adrodd cynnwys niweidiol yn uniongyrchol i'r ap.
• Stopio siarad â'r ap a(neu) ei ddileu.
• Siarad ag oedolyn rydych chi’n ymddiried ynddo am sut rydych chi'n teimlo, fel rhiant neu ofalwr neu athro.
• Ffonio Childline ar 0800 1111 neu ewch i www.childline.org.uk am gymorth cyfrinachol.

Ewch i www.themix.org.uk am wybodaeth a chymorth am ddim i bobl ifanc. 

Delio â'ch teimladau

Mae'n bwysig cofio nad yw cymdeithion AI yn bobl go iawn. Os yw ap cydymaith AI wedi gwneud i chi deimlo'n anghyfforddus, mae'n naturiol i deimlo'n ofnus, yn drist, yn annifyr neu'n bryderus. Ond cofiwch, nid eich bai chi yw e byth a dylech chi ddim teimlo'n euog am ddileu'r ap neu ofyn am help.

Os ydych chi'n teimlo'n unig, mae opsiynau eraill ar gael. Gallech ymweld â byrddau negeseuon wedi’u cymedroli Childline i siarad â phobl ifanc eraill (a chwnselwyr Childline) am eich teimladau.