English

Hwb

Diogelwch ar-lein

Diogelwch ar-lein ar gyfer ysgolion

Y parth diogelwch ar-lein yw'r man lle gallwch ddod o hyd i wybodaeth am sut mae pobl ifanc, staff, a chymuned ehangach yr ysgol yn gallu aros yn ddiogel ar-lein. Mae hefyd yn cynnwys dogfennau a chanllawiau eraill ynghyd âg adnoddau a chyngor eraill ar ddiogelwch ar gyfer gweithwyr proffesiynol yn y byd addysg.

    • Mae'r cwmwl yn syml yn cyfeirio at feddalwedd, apiau a gwasanaethau sy'n rhedeg ar y Rhyngrwyd yn lle eich dyfais. Er enghraifft, yn hytrach na storio gwybodaeth ar un ddyfais, os yw'n cael ei storio yn y cwmwl, yna gellir mynd ato o ddyfeisiau lluosog drwy'r rhyngrwyd.

      Cytunwyd ar reolau ynghylch storio data’n ddiogel a’i ddiogelu ar draws holl wledydd Ewrop, felly os ydych chi’n gwybod bod eich data yn cael ei storio o fewn canolfannau data yn yr Undeb Ewropeaidd, yna gallwch gymryd yn ganiataol y bydd lefel resymol o ddiogelwch e.e. mae Microsoft yn defnyddio canolfannau data yn Amsterdam a Dulyn i storio data ar gyfer Office 365, a gyflwynir fel rhan o gynnig yr Hwb.

      Ym mis Hydref 2015, cafodd y cytundeb diogelwch data rhwng yr Undeb Ewropeaidd a chwmnïau yn yr Unol Daleithiau, o’r enw 'Safe Harbour', ei daro i lawr gan Lys Cyfiawnder Ewrop ar ôl i achosion o ryddhau data a gafodd gyhoeddusrwydd mawr ddangos nad oedd cwmnïau yn yr Unol Daleithiau yn gwneud digon i ddiogelu data am gwmnïau a dinasyddion Ewrop. Rhoddwyd mynediad i Google, Apple, Facebook a Dropbox at ddata o’r Undeb Ewropeaidd dan gytundeb Safe Harbour.

      Cymeradwywyd cytundeb 'Tarian Breifatrwydd' newydd i lywodraethu llif data rhwng yr Undeb Ewropeaidd a’r Unol Daleithiau gan lywodraethau Ewrop, ac mae disgwyl iddo gael ei gymeradwyo ym mis Gorffennaf 2016. Dylai hyn roi rhagor o dawelwch meddwl i athrawon ynghylch yr amrywiaeth eang o wasanaethau yn yr Unol Daleithiau sydd ar gael, a allai gadw eu manylion personol neu fanylion am eu myfyrwyr. Ni chaniateir storio data sensitif a phersonol mewn atebion cwmwl heb gael mesurau diogelwch pellach ar waith e.e. cyfrineiriau ychwanegol neu amgryptio.

    • Nid yw'r ffaith nad ydych chi’n defnyddio’r cyfryngau cymdeithasol yn golygu nad ydych chi ar-lein. Efallai y byddwch yn cael eich enwi yn negeseuon defnyddwyr eraill, yn gwbl anymwybodol o hynny e.e. digwyddiadau cymdeithasol staff neu deithiau ysgol. Nid yw'n anghyffredin i fyfyrwyr greu proffiliau ffug ar gyfer eu hathrawon gan ddefnyddio gwybodaeth y gallan nhw ei chasglu ar-lein yn y modd hwn. Gellir rhoi gwybod i'r darparwyr cyfryngau cymdeithasol am gyfrifon ffug, ac yna dylid eu tynnu i lawr. Os ydych chi’n amau ​​bod cyfrif athro neu gyfrif ysgol ffug wedi cael ei sefydlu a bod angen rhagor o gyngor arnoch chi, cysylltwch â'r Llinell Gymorth Diogelwch Ar-lein i Weithwyr Proffesiynol - 0844 381 4772 neu e-bostiwch: helpline@saferinternet.org.uk

      Os oes gennych chi gyfrifon cyfryngau cymdeithasol, yna mae'n bwysig bod eich gosodiadau preifatrwydd yn cyfyngu mynediad at eich gwybodaeth. Dylai defnyddwyr cyfryngau cymdeithasol fod yn ymwybodol nad yw lluniau proffil byth yn cael eu gosod fel manylyn preifat. Byddwch ar eich gwyliadwriaeth wrth dderbyn ceisiadau ffrindiau gan bobl rydych chi’n eu hadnabod, a pheidio byth â derbyn ceisiadau gan rieni disgyblion na’r disgyblion eu hunain tra byddan nhw yn eich ysgol. Dylai eich polisi sefydliadol ei gwneud yn glir pa un ai a yw hi'n dderbyniol derbyn ceisiadau ar ôl i'r disgybl/rhieni adael yr ysgol. Yn olaf, defnyddiwch eich barn broffesiynol ynghylch sut rydych chi eisiau i'ch proffil ar-lein allanol ymddangos, gan gofio y gall pethau a gaiff eu rhoi ar-lein aros yno am amser hir iawn.

    • Mae gan ysgolion ddyletswydd gofal i ddiogelu a sicrhau lles eu staff, ac mae hyn yn cynnwys delio â cham-drin ar-lein. Yn ôl yr wybodaeth ddiweddaraf ar wefan yr NASUWT, roedd 66% o athrawon wedi dod i wybod am sylwadau sarhaus neu wybodaeth amdanyn nhw ar rwydweithiau cymdeithasol gan ddisgyblion; roedd 63% o athrawon wedi cael gwybod am sylwadau sarhaus amdanyn nhw gan rieni.

      Os daw staff yn ymwybodol o’r cam-drin ar-lein hwn, mae'n bwysig eu bod yn rhoi gwybod amdano ac yn ei herio'n briodol. Dylai ysgolion amlinellu drwy bolisïau cyfryngau cymdeithasol na ddylai rhieni ddefnyddio'r cyfrwng hwn i fynegi barn ymosodol am yr ysgol nac am ei staff. Mae'n ddefnyddiol i ysgolion fod yn yr un llefydd â’r rhieni a’r disgyblion hyn, a ffordd dda o ddelio â'r cam-drin yw rhannu trefn gwyno ffurfiol yr ysgol drwy’r rhwydwaith cymdeithasol i ddelio â'r mater neu ofyn i'r disgybl neu’r rhiant sy’n troseddu ddod i gyfarfod.

      Y mae hefyd yn ddefnyddiol ystyried y rôl y mae'r rhiant yn ei chymryd wrth ffurfio ymddygiad eu plant ar-lein. Fel modelau rôl digidol, gallai'r ymddygiad ymosodol y gall y rhieni ei harddangos gael effaith ar eu plant hefyd.

      Er y gall rhai sylwadau roi loes, gyda deddfau rhyddid mynegiant fel y maent, yn anaml y bydd mynegi barn yn croesi'r llinell. Fodd bynnag, lle mae'r sylwadau wedi dod yn fygythiol neu’n ymosodol, yna gall y rhain dorri telerau ac amodau darparwr, a gellir eu dileu. Cysylltwch â'r Llinell Gymorth Diogelwch Ar-lein i Weithwyr Proffesiynol - 0844 381 4772 neu e-bostiwch: helpline@saferinternet.org.uk am ragor o gyngor a chymorth. Mae'r llinell gymorth yn gallu darparu cymorth mewn amrywiaeth eang o sefyllfaoedd, ond mewn rhai sefyllfaoedd, gall eich cynghori i geisio cynrychiolaeth gyfreithiol.

    • Mae ymchwil yn dangos bod y mwyafrif llethol o bobl yn eu harddegau yn berchen ar ffôn symudol, gyda’r rhan fwyaf ohonyn nhw’n ffonau clyfar sy’n gallu cysylltu â’r rhyngrwyd.

      Mae'n hanfodol fod gan yr ysgol bolisi ynghylch defnyddio ffonau symudol sy'n cael ei roi ar waith ac sy’n gwbl ddealladwy i ddisgyblion, rhieni a staff. Er enghraifft, gallai polisi nad yw'n caniatáu defnyddio ffonau symudol yn yr ysgol gael ei herio gan ddisgybl sydd eisiau gwefru ei ffôn mewn soced sbâr yn yr ystafell ddosbarth heb ei ddefnyddio mewn gwirionedd. Polisi sy’n dangos gwaith meddwl da yw'r unig ffordd o sicrhau bod disgwyliadau'r gymuned ysgol gyfan yn cael eu bodloni a bod heriau’n cael eu trin yn gyson ac yn gymesur.

      Gall ffonau fod yn gyfle i athrawon, yn ogystal â bod yn fygythiad posibl. Gellir defnyddio ffonau i gofnodi arbrofion gwyddonol, perfformiadau artistig neu ddigwyddiadau chwaraeon. Fe allan nhw hefyd fod yn ffordd o fynd at wefannau ar dir yr ysgol a allai fel arall gael eu rhwystro gan hidlwyr gwe’r ysgol. Mae angen i bob ysgol fynd i'r afael â'u dealltwriaeth o risg wedi ei wrthbwyso yn erbyn buddion yn eu polisi. Mae rhagor o wybodaeth ar gael yn hwb.wales.gov.uk/Resources/resource/f71d4a62-8d18-4ac4-9d2c-59d56a244961/cy Mae gan ddefnyddwyr offeryn 360 Cymru fynediad hefyd at amrywiaeth eang o gymorth, cyngor ac arweiniad ychwanegol.

    • Y ffordd orau o ddelio â secstio yn eich ysgol yw cymryd rhan mewn sgyrsiau gyda phlant ynghylch eu hôl troed digidol a’u henw da ar-lein o’r cyfnod sylfaen ymlaen. Gellir dod o hyd i ddeunyddiau addysgu ar secstio a pherthynas ag eraill yn yr Adnodd Diogelwch Ar-lein i Gymru http://onlinesafetycymru.org.uk/Hafan.aspx?lang=Welsh.

      Mae angen i blant a phobl ifanc gael eu haddysgu ynglŷn â goblygiadau cynhyrchu ac anfon delweddau os ydyn nhw dan 18 oed, gan fod perygl iddyn nhw gael eu herlyn. Er bod hyn yn annhebygol, mae'n bwysig bod plant yn deall y goblygiadau cyfreithiol. Mae’r cyngor diweddaraf gan SWGfL ar gyfer ysgolion ar gael yn hwb.wales.gov.uk/resources/resource/3d7077ae-9359-4ae3-84a4-a35fa3b86422 er bod Cyngor Cenedlaethol Penaethiaid yr Heddlu yn bwriadu darparu canllawiau wedi eu diweddaru i ysgolion ar gyfer Medi 2016.

      Mae rhagor o adnoddau ar secstio ar gael fel rhestrau chwarae ar Hwb i ddefnyddwyr sydd wedi mewngofnodi. Os bydd rhywbeth yn codi, gellir cael rhagor o gymorth drwy’r Llinell Gymorth Diogelwch Ar-lein i Weithwyr Proffesiynol - 0844 381 4772 neu e-bostiwch: helpline@saferinternet.org.uk

    • Mae pobl yn gwybod ac yn deall fod sefydliadau terfysgol yn ceisio radicaleiddio a recriwtio pobl ifanc drwy ddefnydd helaeth o gyfryngau cymdeithasol a'r rhyngrwyd. Fel gydag unrhyw berygl arall ar-lein, mae angen i athrawon fod yn ymwybodol o'r risgiau a berir gan weithgarwch ar-lein grwpiau eithafol a therfysgol. Un ffynhonnell dda o wybodaeth yw gwefan Educate Against Hate Llywodraeth y Deyrnas Unedig.

      Mae ysgolion (ac asiantaethau statudol eraill) yng Nghymru a Lloegr, o ganlyniad i Ddeddf Gwrthderfysgaeth a Diogelwch 2015 ac a chanllawiau dilynol ar y ddyletswydd Prevent, yn ei gwneud yn ofynnol i atal pobl rhag cael eu tynnu i mewn i derfysgaeth. Mae'r canllawiau yn rhestru pum maes allweddol:

      Asesu risg: Mae angen i ysgolion asesu'r risg, gyda phartneriaid lleol, y gallai eu plant gael eu tynnu i mewn i derfysgaeth, yn ogystal â'u cefnogaeth i syniadau eithafol ac ideoleg terfysgol. Dylai fod ganddyn nhw bolisïau diogelu cadarn i nodi plant sydd mewn perygl, ymyrraeth briodol a’r dewis atgyfeirio mwyaf priodol. Dylai'r polisi hefyd gynnwys addasrwydd siaradwyr gwadd.

      Gweithio mewn partneriaeth: Mae'n ofynnol i ysgolion sicrhau bod eu trefniadau diogelu yn ystyried polisïau a gweithdrefnau eu bwrdd diogelu plant lleol.

      Hyfforddiant staff: Dylai ysgolion sicrhau fod gan eu staff y gallu i sylwi ar blant sydd mewn perygl o gael eu tynnu i mewn i derfysgaeth, yn ogystal â herio syniadau eithafol. Fe ddylen nhw wybod sut i gyfeirio plant a phobl ifanc am ragor o gymorth. Gallai cynnyrch hyfforddiant am ddim y Swyddfa Gartref ynghylch ymwybyddiaeth o radicaleiddio, Gweithdy i Godi Ymwybyddiaeth o Prevent (WRAP), fod yn ddewis addas. Ewch i: https://www.elearning.prevent.homeoffice.gov.uk/edu/screen1.html

      Polisïau TG: Disgwylir i ysgolion sicrhau fod plant yn ddiogel rhag deunydd terfysgol ac eithafol ar-lein yn yr ysgol, drwy lefelau priodol o hidlo fel arfer.

      Monitro a gorfodi: Bydd Arolygwyr Estyn yn asesu ymagwedd ysgol at gadw plant yn ddiogel rhag peryglon radicaleiddio ac eithafiaeth a’r hyn a wneir pan fydd yr ysgol yn amau fod disgyblion yn agored i'r bygythiadau hyn. Os ystyrir bod yr ysgol yn methu yn hyn o beth, neu os yw ddiogelwch eu staff neu eu plant yn cael ei fygwth, bydd ysgolion a gynhelir yn destun ymyrraeth. Yn achos ysgolion annibynnol yng Nghymru neu yn Lloegr, bydd yn rhaid iddyn nhw gywiro unrhyw fethiant neu fod yn destun camau rheoleiddio. Mae lleoliadau blynyddoedd cynnar hefyd yn cael eu cwmpasu gan y ddarpariaeth fonitro hon.