English

Hwb

Ymchwil

5. Ymchwil

Cefnogi gwaith ymchwil i’r defnydd a wneir o’r rhyngrwyd gan blant a phobl ifanc er mwyn bod cam ar y blaen i fygythiadau sy’n datblygu a pharhau i lywio’r gwaith o ddatblygu polisïau a chamau gweithredu sy’n angenrheidiol i hyrwyddo diogelwch ar-lein.


  • Bydd Llywodraeth Cymru yn ystyried y defnydd o amser o flaen sgrin ymhlith plant ifanc yng Nghymru ar hyn o bryd, er mwyn llywio’r gwaith o ddatblygu polisi yn y maes hwn.

    Cyhoeddodd ein hymgyrch ‘Magu Plant. Rhowch amser iddo.’ daflen wybodaeth Creu cydbwysedd rhwng ‘Amser Teulu’ ac ‘Amser Sgrin’, sy’n nodi sut i sicrhau cydbwysedd rhwng yr amser y mae plant (hyd at bump oed) yn ei dreulio yn defnyddio technoleg a’r amser y maent yn ei dreulio gyda’r teulu ac yn rhyngweithio. Dengys arolwg blaenorol o rieni a gofalwyr â phlant dan bump oed mai defnydd eu plant o dechnoleg oedd un o’u prif bryderon. Mae arbenigwyr yn argymell y dylid cyfyngu ar amser sgrin plant ifanc. Mae hynny oherwydd yr effaith y gall ei chael ar eu hiechyd corfforol, yn enwedig eu golwg a’u hosgo, a hefyd eu hiaith a’u sgiliau cymdeithasol. Maent yn argymell y canlynol:

    • ni ddylai plant bach 18 mis ac iau ddefnyddio unrhyw ddyfeisiau digidol
    • dylid cyfyngu amser sgrin plant dwy i bump oed i awr y dydd
    • dylai plant o bob oed (ac oedolion) osgoi defnyddio dyfeisiau digidol cyn mynd i’r gwely gan fod y golau sy’n cael ei ollwng ganddynt yn gallu ei gwneud yn anodd mynd i gysgu.

    Byddwn yn ehangu ‘Magu Plant. Rhowch amser iddo.’ i gynnwys plant a phobl ifanc hyd at 18 oed yn ystod 2021. Byddwn yn parhau i gadw golwg ar yr ymchwil gyfredol ar amser sgrin priodol i blant, a byddwn hefyd yn cydweithio’n agos â’r gweithwyr proffesiynol yn y maes wrth i ni ehangu’r ymgyrch.

    Rydym hefyd yn bwriadu creu ffilm arbenigol ar ‘amser o flaen sgrin’ fel rhan o ymgyrch ‘Magu Plant. Rhowch amser iddo.’ erbyn mis Rhagfyr 2021, a fydd ar gael ar wefan ‘Magu Plant. Rhowch amser iddo.’ ac yn cael ei hyrwyddo drwy ein sianeli cyfryngau cymdeithasol.

    Nid ydym yn bwriadu cynnal arolwg o’r defnydd o amser o flaen sgrin ymhlith plant yng Nghymru, ond rydym wedi cynnwys elfen o wrando cymdeithasol yn ein contract ag asiantaeth i gefnogi ymgyrch ‘Magu Plant. Rhowch amser iddo.’, a ddylai roi gwybodaeth i ni am bryderon rhieni a gofalwyr ynghylch amser o flaen sgrin, ac i ba raddau y mae amser o flaen sgrin yn bryder allweddol iddynt.

    Statws y cam gweithredu: Ar y gweill.

    Cyhoeddodd ein hymgyrch ‘Magu Plant. Rhowch amser iddo.’ daflen wybodaeth Creu cydbwysedd rhwng ‘Amser Teulu’ ac ‘Amser Sgrin’, sy’n nodi sut i sicrhau cydbwysedd rhwng yr amser y mae plant (hyd at bump oed) yn ei dreulio yn defnyddio technoleg a’r amser y maent yn ei dreulio gyda’r teulu ac yn rhyngweithio. Dengys arolwg blaenorol o rieni a gofalwyr â phlant dan bump oed mai defnydd eu plant o dechnoleg oedd un o’u prif bryderon. Mae arbenigwyr yn argymell y dylid cyfyngu ar amser sgrin plant ifanc. Mae hynny oherwydd yr effaith y gall ei chael ar eu hiechyd corfforol, yn enwedig eu golwg a’u hosgo, a hefyd eu hiaith a’u sgiliau cymdeithasol. Maent yn argymell y canlynol:

    • ni ddylai plant bach 18 mis ac iau ddefnyddio unrhyw ddyfeisiau digidol
    • dylid cyfyngu amser sgrin plant dwy i bump oed i awr y dydd
    • dylai plant o bob oed (ac oedolion) osgoi defnyddio dyfeisiau digidol cyn mynd i’r gwely gan fod y golau sy’n cael ei ollwng ganddynt yn gallu ei gwneud yn anodd mynd i gysgu.

    Byddwn yn ehangu ‘Magu Plant. Rhowch amser iddo.’ i gynnwys plant a phobl ifanc hyd at 18 oed erbyn mis Rhagfyr 2020. Byddwn yn parhau i gadw golwg ar yr ymchwil gyfredol ar amser sgrin priodol i blant, a byddwn hefyd yn cydweithio’n agos â’r gweithwyr proffesiynol yn y maes wrth i ni ehangu’r ymgyrch.

    Statws y cam gweithredu: Ar y gweill.

    O beiriannau chwarae cyfryngau digidol mewn ceir i ffonau clyfar a llechi, mae plant a phobl ifanc yn cael mwy o gyfle nag erioed i ddefnyddio cyfryngau electronig. Mae technoleg yn newid yn gyson, ond mae rôl rhieni a gofalwyr wrth bennu cyfyngiadau diogel, gofalgar yn aros yn ddigyfnewid dros amser. Er bod nifer o arolygon yn adrodd ar amser plant o flaen sgrin, a’u defnydd o ddyfeisiau electronig a’r rhyngrwyd, nid ydynt yn cynnwys plant saith oed neu iau. Ychydig iawn o ddata sydd ar gael ar gyfer Cymru yn unig neu sy’n ymchwilio i ba raddau y mae rhieni a gofalwyr yn ymgysylltu â’u plant tra eu bod o flaen sgrin.

    Astudiaeth o sampl gynrychioliadol o dros 10,000 o bobl ledled Cymru yw Arolwg Cenedlaethol Cymru. Rydym yn defnyddio’r canlyniadau er mwyn helpu i sicrhau bod Cymru yn lle gwell i fyw ynddo. Mae’r arolwg yn cynnwys pynciau amrywiol yn canolbwyntio ar les a safbwyntiau pobl ar wasanaethau cyhoeddus. Fel rhan o Arolwg Cenedlaethol Cymru 2017–18, gwnaethom ofyn cwestiynau am amser o flaen sgrin i rieni a gofalwyr â phlant dan saith oed. Bydd canlyniadau’r arolwg hwn ar gyfer rhieni a gofalwyr sydd â phlant yn y grŵp oedran 3–7 ar gael yn ystod haf 2018. Caiff y cwestiynau hyn hefyd eu cynnwys yn Arolwg Cenedlaethol Cymru 2018–19 ar gyfer rhieni a gofalwyr â phlant rhwng un a phump oed, a bydd y canlyniadau ar gael yn ystod haf 2019.

    Ystyried y defnydd yng Nghymru ar hyn o bryd yw’r cam cyntaf tuag at lunio ein polisi yn y maes hwn, a all gynnwys datblygu cyngor a chanllawiau i’r gweithlu cefnogi teuluoedd a rhieni a gofalwyr yn uniongyrchol.

  • Yn Arolwg Cenedlaethol Cymru 2020–21, bydd Llywodraeth Cymru yn cynnwys diogelwch ar-lein fel pwnc.

    Yng nghanol mis Mawrth 2020, cafodd cyfweliadau wyneb yn wyneb Arolwg Cenedlaethol Cymru eu hatal o ganlyniad i bandemig COVID-19, a chafodd cyfweliadau dros y ffôn eu cynnal yn eu lle.

    O fis Hydref 2020, mae Arolwg Cenedlaethol Cymru yn cynnwys y cwestiynau ar ddiogelwch plant ar-lein a gynlluniwyd ar gyfer 2020–21. Caiff y canlyniadau cyntaf ar y pwnc hwn eu cyhoeddi ar ddiwedd mis Chwefror 2021.

    Statws y cam gweithredu: Parhaus.

    Bob blwyddyn, mae Arolwg Cenedlaethol Cymru yn cynnwys cyfweliadau wyneb yn wyneb ag oddeutu 12,000 o bobl 16 oed a throsodd ledled Cymru, a ddewiswyd ar hap. Mae’n cwmpasu pynciau o amrywiaeth eang o feysydd polisi Llywodraeth Cymru. Mae deilliannau’r arolwg yn bwydo’n uniongyrchol i benderfyniadau ynghylch ein polisi a sut y cânt eu gweithredu.

    Gofynnir i rieni a gofalwyr plant rhwng 5 a 15 oed ateb cwestiynau am ddiogelwch ar-lein. Bydd y pynciau’n cynnwys pa gamau y mae rhieni a gofalwyr yn eu cymryd i reoli defnydd eu plant o’r rhyngrwyd, p’un a yw athrawon yn siarad â phlant am ddiogelwch ar-lein, a sut y byddai rhieni a gofalwyr yn ceisio cyngor ar ddiogelwch data.


Meysydd gwaith newydd ar gyfer 2020

Yn 2020, rydym yn adeiladu ar waith blaenorol ac yn ystyried meysydd gwaith newydd sy’n cael effaith gadarnhaol ar gadw plant a phobl ifanc yn ddiogel ar-lein.

  • Bydd Llywodraeth Cymru yn cefnogi’r Ganolfan Seiber Ddiogelwch Genedlaethol i dreialu ardystiad ‘Cyber Essentials’ mewn lleoliadau addysg yng Nghymru.

    Rydym wedi datblygu Safonau Digidol Addysg ar gyfer ysgolion yng Nghymru er mwyn rhoi canllawiau iddynt ar reoli a gweithredu eu hamgylchedd digidol. Mae’r safonau hefyd yn rhoi canllawiau ar sut y gall ysgolion addasu eu hamgylchedd digidol ar gyfer y dyfodol er mwyn diwallu anghenion cwricwlwm ysgol sy’n canolbwyntio mwy ar dechnoleg ddigidol, ac ystyrir mai’r safonau yw’r ffordd orau i ddiwallu anghenion digidol ysgolion.

    Mae ardystiad ‘Cyber Essentials’, a gaiff ei gefnogi gan y Ganolfan Seiber Ddiogelwch Genedlaethol a’i ardystio drwy IASME, yn rhoi lefel o sicrwydd i sefydliadau sy’n helpu i’w diogelu rhag y seiber fygythiadau mwyaf cyffredin.

    Byddwn yn gweithio gyda’r Ganolfan Seiber Ddiogelwch Genedlaethol i dreialu ardystiad ‘Cyber Essentials’ mewn ysgolion yng Nghymru er mwyn canfod pa mor addas ydyw ar gyfer lleoliadau addysg yn y DU.

  • Bydd Llywodraeth Cymru yn comisiynu ymchwil i werthuso aeddfedrwydd prosesau seiber sefydliadau addysg yng Nghymru.

    Fel rhan o’n cynlluniau i wella seiber ddiogelwch a seiber gadernid y sector addysg, byddwn yn gydweithio â sefydliadau addysg ledled Cymru i ystyried aeddfedrwydd eu prosesau seiber ddiogelwch presennol.

    Bydd yr ymchwil yn llywio’r gwaith o ddatblygu gweithgareddau i gefnogi a gwella gallu’r sector addysg i ddiogelu ei hun rhag seiber fygythiadau ac ymateb iddynt.

  • Bydd Llywodraeth Cymru yn cefnogi’r Prosiect Datblygu Cadernid yn erbyn Achosion o Feithrin Perthynas Amhriodol Ar-lein a arweinir gan Brifysgol Abertawe, ynghyd â’i chynnig i ddatblygu cyfres o adnoddau rhyng-gysylltiedig i atal a mynd i’r afael ag achosion o feithrin perthynas amhriodol ar-lein.

    Byddwn yn cefnogi’r Prosiect Datblygu Cadernid yn erbyn Achosion o Feithrin Perthynas Amhriodol Ar-lein a’r cynnig i ddatblygu cyfres o adnoddau rhyng-gysylltiedig i atal a mynd i’r afael ag achosion o feithrin perthynas amhriodol ar-lein, gan gynnwys adnoddau canfod ac atal achosion o feithrin perthynas amhriodol ar-lein.

    Os caiff y prosiect ei ariannu, byddwn yn ymgymryd â rôl partner y prosiect, gan gyfrannu ato drwy aelodaeth o Grŵp Llywio’r Prosiect a thrwy ymgysylltu â Bwrdd Cynghori’r Prosiect, gan gynnwys cyfrannu at waith trosglwyddo gwybodaeth a chymryd rhan mewn cynadleddau a digwyddiadau ymgysylltu.

    Byddwn yn ystyried opsiynau i gefnogi’r gwaith o ddatblygu’r Porth Atal Achosion o Feithrin Perthynas Amhriodol Ar-lein, ynghyd â’i gyflwyno a’i hyrwyddo.