English

Hwb

Cyngor a chymorth

1. Cyngor a chymorth

Darparu gwybodaeth i blant a phobl ifanc, ymarferwyr addysg, gweithwyr proffesiynol ym maes addysg, rhieni a gofalwyr er mwyn hyrwyddo diogelwch ar-lein i bobl ifanc.


  • Er mwyn cydnabod cyfraniad pwysig rhieni a gofalwyr at gadw eu plant yn ddiogel ar-lein, bydd Llywodraeth Cymru yn parhau i ddarparu canllawiau dwyieithog ar faterion diogelwch ar-lein amrywiol er mwyn eu helpu i gadw eu teuluoedd yn ddiogel ar-lein.

    Yn ystod 2020-21 fel rhan o ymrwymiad parhaus i gefnogi teuluoedd, gwnaethom gyhoeddi'r canllawiau canlynol:

    Byddwn yn parhau i ddarparu canllawiau ar faterion amserol i gefnogi teuluoedd. Yn ystod 2021-22 byddwn yn cyhoeddi:

    • Canllaw i'r teulu ar hiliaeth ar-lein
    • Canllaw i'r teulu ar sgrolio diddiwedd
    • Canllaw i'r teulu ar eich hawl i fod yn ddiogel ac yn saff ar-lein
    • Canllaw i'r teulu ar fod yn seiberddoeth er mwyn osgoi seiberdroseddau

    Yn ogystal, byddwn yn cyhoeddi cyfres o 25 o ganllawiau byr, dwyieithog i rieni a gofalwyr ar yr 'apiau', rhwydweithiau cymdeithasol a gemau diweddaraf a mwyaf poblogaidd sy'n cael eu defnyddio gan blant a phobl ifanc. Bydd y canllawiau'n rhoi gwybodaeth i rieni a gofalwyr am sut mae'r apiau'n cael eu defnyddio, yn tynnu sylw at risgiau a phryderon sy'n gysylltiedig â'r apiau ac yn rhoi cyngor ac awgrymiadau ar eu haddasrwydd ar gyfer plant a phobl ifanc. Bydd yr holl ganllawiau ar gael yn gyhoeddus mewn ardal bwrpasol ar gyfer rhieni a gofalwyr ar ardal Cadw'n Ddiogel Ar-lein Hwb.

    Gweler cam gweithredu XXXX

    Statws y cam gweithredu: Parhaus.

    Yn 2019–20, gwnaethom gynhyrchu chwe chanllaw i deuluoedd yn dwyn y teitlau canlynol:

    I gyd-fynd â’r canllawiau hyn i deuluoedd, rydym wedi comisiynu’r gwaith o gynhyrchu cyfres o chwe ffilm ‘Dechrau’r sgwrs’ fer i’r teulu. Anelir y ffilmiau at deuluoedd (gan gynnwys rhieni, gofalwyr, teidiau a neiniau, a’r teulu estynedig), ac maent yn seiliedig ar yr wybodaeth a ddarparwyd gan arbenigwyr yn y maes a barn academaidd o bob rhan o’r DU. Caiff y ffilmiau eu lansio drwy gydol blwyddyn academaidd 2019–20 a byddant yn ategu’r canllawiau i deuluoedd:

    Fel rhan o’n hymrwymiad parhaus i gefnogi teuluoedd, rydym hefyd wedi comisiynu’r adnoddau canlynol sydd i'w cynhyrchu yn ystod 2020–21:

    Statws y cam gweithredu: Parhaus.

    Yn 2018–19, gwnaethom barhau i ariannu’r gyfres ‘Canllaw i rieni a gofalwyr ar ... ’, gan gyhoeddi canllawiau ar y pynciau canlynol.

    Rydym wedi ymrwymo i barhau â’r gyfres hon. Bydd yn ehangu’r gynulleidfa er mwyn ystyried y rôl bwysig y mae teuluoedd estynedig yn ei chwarae i gadw plant yn ddiogel ar-lein. Yn ystod 2019–20, byddwn yn cynhyrchu chwe chanllaw i deuluoedd yn dwyn y teitlau canlynol:

    • Canllaw i deuluoedd ar siarad am amser o flaen sgrin.
    • Canllaw i deuluoedd ar siarad am bornograffi.
    • Canllaw i deuluoedd ar adnabod a herio bwlio ar-lein.
    • Canllaw i deuluoedd ar siarad am feithrin perthynas amhriodol ar-lein.
    • Canllaw i deuluoedd ar siarad am secstio.
    • Canllaw i deuluoedd ar siarad am radicaliaeth ac eithafiaeth

    I gyd-fynd â’r canllawiau hyn i deuluoedd, rydym wedi comisiynu’r gwaith o gynhyrchu cyfres o chwe ffilm ‘Dechrau’r sgwrs’ fer i’r teulu. Bydd y ffilmiau’n cael eu hanelu at deuluoedd (gan gynnwys rhieni, gofalwyr, teidiau a neiniau, a’r teulu estynedig), a byddant yn seiliedig ar yr wybodaeth sy’n cael ei darparu gan arbenigwyr yn y maes a barn academaidd o bob rhan o’r DU. Caiff y ffilmiau eu lansio drwy gydol blwyddyn academaidd 2019–20, a byddant yn rhoi sylw i’r un pynciau â’r canllawiau i deuluoedd:

    • Dechrau’r sgwrs am amser o flaen sgrin.
    • Dechrau’r sgwrs am bornograffi.
    • Dechrau’r sgwrs am fwlio ar-lein.
    • Dechrau’r sgwrs am feithrin perthynas amhriodol ar-lein.
    • Dechrau’r sgwrs am secstio.
    • Dechrau’r sgwrs am radicaliaeth ac eithafiaeth

    Statws y cam gweithredu: Parhaus.

    Mae rhieni a gofalwyr yn gwneud cyfraniad allweddol at sicrhau bod eu plant yn meddu ar yr hyder a’r gallu priodol i gadw yn ddiogel ar-lein. Fel rhan o’n gweithgarwch ym maes cadernid digidol mewn addysg, byddwn yn parhau i ddatblygu canllawiau dwyieithog i rieni a gofalwyr er mwyn eu helpu i ddeall beth mae eu plant yn ei archwilio yn yr ysgol.

    Rydym yn parhau i weithio gyda SWGfL i ddatblygu a chreu canllawiau dwyieithog ar wahanol faterion a phynciau yn ymwneud â diogelwch ar-lein a seiber gadernid, gyda’r nod penodol o helpu rhieni a gofalwyr i gadw eu teuluoedd yn ddiogel ar-lein.

    I gael y canllawiau diweddaraf, gweler ein diweddariadau ar gyfer 2019 a 2020.

  • Bydd Llywodraeth Cymru yn parhau i rannu awgrymiadau a chyngor rheolaidd â rhieni a gofalwyr ynglŷn â defnyddio amser o flaen sgrin yn ddiogel drwy wefan a thudalennau Facebook ein hymgyrch ‘Magu Plant. Rhowch amser iddo.’.

    Ym mis Mawrth 2020, cafodd ymgyrch ‘Magu Teulu. Rhowch amser iddo.’ ei hoedi yn unol â chyngor strategol. Cafodd yr ymgyrch ei hailgychwyn yn y pen draw fesul wythnos ar 6 Mai 2020 o dan dudalen ambarél ymgyrch newydd COVID-19, ‘Cadw’n Ddiogel. Cadw’n Bositif’ gyda’r nod o roi cymorth i rieni a gofalwyr yng ngoleuni pandemig COVID-19 a’i effaith, gan gynnwys y cyfyngiadau symud yn ystod y cyfnod cynnar, a threulio mwy o amser gartref gyda phlant. Cafodd dolenni i wybodaeth berthnasol gan weithwyr proffesiynol (gan gynnwys dolenni i’r adnoddau ar ddiogelwch ar-lein ar wefan Hwb) eu casglu ynghyd a’u trefnu o dan y themâu hyn, a’u hyrwyddo ar y cyfryngau cymdeithasol. Crëwyd dau adnodd i gefnogi’r ymgyrch – Cadw’n Ddiogel. Cadw’n Bositif: 10 tip defnyddiol a Cadw’n Ddiogel. Cadw’n Bositif: 10 awgrym Gofid Gwahanu. Hefyd, mae’r llinell gymorth sefydledig ar fagu plant wedi’i ehangu i gynnwys llinell Gymraeg, a aeth yn fyw ar 29 Mehefin 2020. Tra ein bod yn cysylltu ag adnoddau eraill gan Lywodraeth Cymru ac adnoddau proffesiynol eraill am gyngor penodol ar ddiogelwch ar-lein, rydym hefyd yn bwriadu creu ffilm arbenigol ar ‘amser o flaen sgrin’ fel rhan o ymgyrch ‘Magu Plant. Rhowch amser iddo.’ erbyn dechrau 2021, a fydd ar gael ar y wefan ac yn cael ei hyrwyddo drwy ein sianeli cyfryngau cymdeithasol.

    Mae gwaith yn mynd rhagddo i ehangu’r ystodau oedran ar gyfer yr ymgyrch hyd at 18 oed, er mwyn cefnogi rhieni a gofalwyr â phlant hŷn wrth iddynt fynd drwy ddatblygiadau emosiynol, meddyliol a chorfforol, gan gynnwys newidiadau hormonaidd. Bydd yr adnoddau a’r polisïau newydd arfaethedig i rieni a gofalwyr yn cynnwys gwybodaeth ychwanegol am ffyrdd o fyw, iechyd, addysg a diogelwch (gan gynnwys diogelwch ar-lein), megis rhannu ar-lein, gwneud ffrindiau, bwlio, straen arholiadau a gwahaniaethau o ran datblygiad yr ymennydd. Er mwyn sicrhau cywirdeb, byddwn yn cyfeirio at ffynonellau gwybodaeth dibynadwy ac yn gweithio mewn partneriaeth â’n cydweithwyr mewn adrannau eraill i wella’r ddarpariaeth yn hytrach na chynnig yr un ddarpariaeth. Byddwn hefyd yn cydweithio’n agos â’r gweithwyr proffesiynol yn y maes. Rydym yn disgwyl i’r ystodau newydd gael eu lansio yn ystod 2021.

    Statws y cam gweithredu: Parhaus.

    Rydym yn bwriadu ehangu’r ystod oedran ar gyfer ‘Magu Plant. Rhowch amser iddo.’ hyd at 18 oed er mwyn cefnogi rhieni/gofalwyr plant hŷn wrth iddynt fynd drwy newidiadau emosiynol a hormonaidd a allai newid deinameg eu cydberthynas yn y pen draw.

    Bydd yr adnoddau a’r polisïau newydd arfaethedig i rieni a gofalwyr yn cynnwys gwybodaeth ychwanegol am ffyrdd o fyw, iechyd, addysg a diogelwch (gan gynnwys diogelwch ar-lein), megis rhannu ar-lein, gwneud ffrindiau, bwlio, straen arholiadau a gwahaniaethau o ran datblygiad yr ymennydd. Er mwyn sicrhau cywirdeb, byddwn yn cyfeirio at ffynonellau gwybodaeth dibynadwy ac yn gweithio mewn partneriaeth â’n cydweithwyr mewn adrannau eraill i wella’r ddarpariaeth yn hytrach na chynnig yr un ddarpariaeth. Byddwn hefyd yn cydweithio’n agos â’r gweithwyr proffesiynol yn y maes.

    Byddwn hefyd yn comisiynu cystadleuaeth ‘Wynebau Newydd’ i ddod o hyd i bedwar teulu newydd â phlant hŷn, i rannu eu profiadau personol am bleserau a heriau magu teulu ifanc yn y gobaith y bydd rhieni a gofalwyr eraill yn elwa ar eu straeon.

    Statws y cam gweithredu: Parhaus.

    Lansiwyd ein hymgyrch ‘Magu Plant. Rhowch amser iddo.’ ym mis Tachwedd 2015. Mae’r ymgyrch yn hyrwyddo negeseuon cadarnhaol am fagu plant mewn nifer o ffyrdd gwahanol, gan gynnwys drwy’r cyfryngau cymdeithasol a phrint, a hysbysebion digidol. Mae gwefan benodol a thudalennau Facebook ac Instagram yn cynnig awgrymiadau, gwybodaeth a chyngor yn ymwneud â magu plant, ac yn cyfeirio rhieni a gofalwyr at ffynonellau cymorth eraill. Hefyd, cafodd llyfryn a chyfres o daflenni gwybodaeth a chyngor ar ddelio â phryderon cyffredin am fagu plant eu darparu i rieni a gofalwyr.

    Mewn arolwg anffurfiol o 1,490 o rieni plant dan bump oed yng Nghymru ym mis Mawrth 2016, nododd dros chwarter ohonynt fod defnydd eu plentyn o dechnoleg, fel ffonau clyfar, cyfrifiaduron, llechi a dyfeisiau tebyg, yn un o’u tri phrif bryder fel rhieni.

    Mae amser o flaen sgrin yn cyfeirio at faint o amser y mae plant yn ei dreulio o flaen sgrin yn gwylio’r teledu neu’n defnyddio cyfrifiadur, llechen neu ffôn clyfar. Yn ôl yr argymhellion rhianta presennol, dylid cyfyngu faint o amser y mae plant yn ei dreulio o flaen sgrin, yn enwedig i blant pump oed ac iau.

    Gall rhieni a gofalwyr leihau rhai o effeithiau negyddol defnyddio sgrin drwy rannu amser o flaen sgrin gyda’u plant. Mae’r cyngor i rieni a gofalwyr a roddir drwy wefan yr ymgyrch yn canolbwyntio ar sut y gallant gynnwys y cyfryngau digidol yn eu bywyd teuluol. Mae cyngor penodol yn cael ei ddarparu ar ddiogelwch ar-lein, cynnwys sy’n addas i’r oedran, pennu cyfyngiadau, a dangos esiampl o sut a phryd i ddefnyddio technoleg.

  • Bydd Llywodraeth Cymru yn datblygu ac yn darparu canllawiau ac adnoddau dwyieithog ar ddiogelwch ar-lein i lywodraethwyr ysgolion er mwyn hyrwyddo dealltwriaeth bellach o faterion diogelwch ar-lein a’u helpu i gyflawni eu cyfrifoldeb i gadw dysgwyr yn eu hysgolion yn ddiogel ar-lein.

    Yn ystod 2020-21 fel rhan o ymrwymiad parhaus i gefnogi llywodraethwyr ysgolion, gwnaethom gyhoeddi'r canllawiau canlynol:

    Byddwn yn parhau i ddarparu canllawiau ar faterion amserol i gefnogi llywodraethwyr. Yn ystod 2021-22 byddwn yn cyhoeddi:

    • Canllaw i lywodraethwyr ar hiliaeth ar-lein
    • Canllaw i lywodraethwyr ar sgrolio diddiwedd
    • Canllaw i lywodraethwyr ar hawl plant i fod yn ddiogel ac yn saff ar-lein
    • Canllaw i lywodraethwyr ar fod yn seiberddoeth er mwyn osgoi seiberdroseddau

    Statws y cam gweithredu: Parhaus.

    Gan ategu’r gyfres bresennol o adnoddau i lywodraethwyr, gwnaethom ariannu a chynhyrchu chwe adnodd rhestr chwarae pellach yn ymdrin â meysydd allweddol diogelwch ar-lein. Mae’r adnoddau sydd wedi’u cynhyrchu yn dwyn y teitlau canlynol:

    Yn ogystal â’r adnoddau rhestrau chwarae hyn, gwnaethom gyhoeddi canllawiau i lywodraethwyr ym mis Mai 2020 – Pum cwestiwn allweddol i gyrff llywodraethu er mwyn helpu i herio ysgolion a cholegau i ddiogelu eu dysgwyr yn effeithiol. Addaswyd y canllawiau hyn o fersiwn Gweithgor Addysg Cyngor y DU ar gyfer Diogelwch ar y Rhyngrwyd (UKCIS) i gyd-fynd â chyd-destun addysg Cymru.

    Fel rhan o’n hymrwymiad parhaus i gefnogi llywodraethwyr ac ysgolion i gyflawni eu cyfrifoldebau o ran diogelu, rydym wedi comisiynu’r adnoddau canlynol i gael eu cynhyrchu yn ystod 2020–21:

    Statws y cam gweithredu: Parhaus.

    Yn ystod 2018–19, gwnaethom greu chwe adnodd rhestr chwarae pellach i lywodraethwyr yn ymdrin â meysydd allweddol diogelwch ar-lein. Mae’r adnoddau sydd wedi’u cynhyrchu yn dwyn y teitlau canlynol:

    Gan barhau i gynyddu nifer yr adnoddau sydd ar gael i lywodraethwyr, yn ystod 2019–20, rydym wedi comisiynu’r gwaith o gynhyrchu’r adnoddau canlynol i lywodraethwyr yn benodol:

    Statws y cam gweithredu: Parhaus.

    Gan gydnabod y rôl allweddol y mae llywodraethwyr yn ei chwarae mewn perthynas â diogelu mewn ysgolion a gwrando ar adborth gan randdeiliaid yn 2017–18, gwnaethom ariannu’r broses o ddatblygu adnoddau wedi’u hanelu at lywodraethwyr drwy ein contractwr arbenigol SWGfL er mwyn datblygu canllawiau ac adnoddau dwyieithog i lywodraethwyr ar ddiogelwch ar-lein.

    Roedd yr adnoddau i lywodraethwyr yn adlewyrchu’r pynciau a grëwyd ar gyfer dysgwyr, rhieni a gofalwyr, ac ymarferwyr addysg a gweithwyr addysg proffesiynol.