English

Hwb

Canllawiau Staff cymorth ysgolion

Cynorthwywyr Addysgu a Staff Cymorth

Er bod y mwyafrif o staff cymorth yn gweithio yn yr ystafell ddosbarth, gan gynorthwyo athrawon a gweithio'n uniongyrchol gyda dysgwyr, mae llawer o rai eraill yn cyflawni rolau cymorth gwahanol sy'n hanfodol bwysig i ysgolion er mwyn sicrhau eu bod yn rhedeg yn esmwyth ac yn effeithlon.

Mae cynorthwywyr addysgu (CAau) yn rhan werthfawr ac annatod o weithlu'r ysgol, ac mae ganddynt rôl bwysig i'w chwarae wrth ddatblygu proffesiwn addysg o ansawdd uchel. 

Yn Cenhadaeth ein Cenedl mae Llywodraeth Cymru yn nodi ei hymrwymiad i barhau i alluogi CAau i wella eu sgiliau a'u helpu i ymrwymo i ddysgu proffesiynol drwy hwyluso llwybrau dysgu cliriach gan gynnwys ennill statws cynorthwyydd addysgu lefel uwch (CALU). 

Yn 2018 roedd mwy na 31,000 o weithwyr cymorth wedi'u cofrestru â Chyngor y Gweithlu Addysg (CGA) ledled Cymru.

Cynorthwywyr Addysgu Lefel Uwch

Cafodd statws Cynorthwyydd Addysgu Lefel Uwch (CALU) ei gyflwyno yn 2003 er mwyn cefnogi'r broses o ddiwygio'r gweithlu ysgol. Diffiniad cytûn CALU yw 'ategu gwaith proffesiynol athrawon drwy gymryd cyfrifoldeb am weithgareddau dysgu y cytunwyd arnynt o dan system o oruchwyliaeth y cytunwyd arni. Gallai hyn gynnwys cynllunio, paratoi a chyflenwi gweithgareddau dysgu ar gyfer unigolion/grwpiau neu, yn y tymor byr, ar gyfer dosbarthiadau cyfan'. Drwy ennill y statws, er nad yw'n gymhwyster, cefnogir cynorthwywyr addysgu i gyflawni rôl benodol yn yr ystafell ddosbarth.

Mae cynllun CALU wedi cael ei redeg mewn partneriaeth ers 2005 ac mae Llywodraeth Cymru yn parhau i gefnogi cynnydd yn nifer y CALUau. Nid oes unrhyw reoliadau penodol ar gyfer CALU er bod effaith ar y Cytundeb Llwyth Gwaith.

Er mwyn ymuno â chynllun CALU, rhaid i ymgeiswyr feddu ar gymwysterau llythrennedd a rhifedd priodol a chael cefnogaeth eu Pennaeth.  Mae cynllun CALU yn gofyn i ymgeiswyr gwblhau tasgau ymlaen llaw a darparu tystiolaeth eu bod yn bodloni'r gofynion priodol ar gyfer y cynllun sy'n gysylltiedig â'r Safonau Proffesiynol ar gyfer Cynorthwyo Addysgu.

I gael rhagor o wybodaeth am Lwybr Dysgu Cynorthwywyr Addysgu, ynghyd â'r hyfforddiant sydd ar gael, ewch i wefannau eich Consortia Rhanbarthol.

Ers 2017, mae Llywodraeth Cymru wedi bod o blaid datblygu dull cenedlaethol o ddatblygu Cynorthwywyr Addysgu ledled Cymru. Ar y cyd â'r Consortia Rhanbarthol, mae Llywodraeth Cymru wedi cefnogi'r gwaith o ddatblygu Llwybr Dysgu i Gynorthwywyr Addysgu, gyda'r nod o wneud y canlynol:

  • cynyddu nifer yr ymgeiswyr CALU bob blwyddyn
  • hyfforddi pob Cynorthwyydd Addysgu newydd
  • hyfforddi aseswyr i gyflwyno rhaglen weithgareddau sy'n gyson â'r Dull Cenedlaethol o roi'r Fframwaith Dysgu Proffesiynol ar waith, gan gynnwys cyfleoedd i weithwyr cymorth dysgu ysgolion ennill cymhwyster lefel 2 mewn Mathemateg a Chymraeg/Saesneg
  • datblygu'r llwybr dysgu ar gyfer pob Cynorthwyydd Addysgu.

Mae Llywodraeth Cymru, ar y cyd â'r Consortia Rhanbarthol, yn cymryd camau cydlynol i gydweithio er mwyn datblygu Llwybr Dysgu Cynorthwywyr Addysgu ymhellach, a fydd yn cefnogi'r broses o gyflwyno'r cwricwlwm newydd a'r Safonau Proffesiynol newydd ar gyfer Cynorthwyo Addysgu.