English

Hwb

Cadw’n Ddiogel. Dal ati i Ddysgu. Canllawiau diogelwch ar-lein ar gyfer ymarferwyr addysg

Cadw’n ddiogel ar-lein

Yn ystod y cyfnod hwn rydyn ni’n cydnabod bod oedolion a phlant yn debyg o dreulio mwy o amser ar-lein. Gallai hynny fod i gael adloniant, i gadw mewn cysylltiad â ffrindiau a theulu neu i gefnogi dysgu o bell. Yn amlwg mae nifer o fanteision i gadw cysylltiad, ond mae treulio rhagor o amser ar-lein hefyd yn cynyddu’r risg o ddod ar draws problemau diogelwch ar-lein.

Mae technoleg wedi gweddnewid addysg yn llwyr ac mae hi’n bwysig croesawu’r cyfleoedd a’r datblygiadau cyffrous mewn technoleg, ar yr un pryd â deall y risgiau cysylltiedig.

Mae diogelwch ar-lein yn rhan annatod o gyfrifoldebau diogelu darparwyr addysg (fel ysgolion, unedau cyfeirio disgyblion a darparwyr addysg heblaw yn yr ysgol) er mwyn darparu amgylchedd diogel i ddysgu ac er mwyn atal mynediad at gynnwys amhriodol neu niweidiol, fel yr amlinellir yng nghanllawiau statudol Llywodraeth Cymru Cadw dysgwyr yn ddiogel.

Rydym yn cydnabod eich bod fel ymarferydd addysg efallai’n poeni am ddiogelwch eich dysgwyr yn ogystal â'ch diogelwch eich hun ar-lein. Bwriad y canllawiau hyn yw eich cefnogi i lywio’n gyflym drwy’r canllawiau diogelwch ar-lein a’r adnoddau addysg sydd ar gael a’ch bod yn gallu cael gafael ar yr wybodaeth a’r cyngor byddwch chi eu hangen. Mae hyn yn cynnwys awgrymiadau ac ystyriaethau ymarferol ar fod yn saff ac yn ddiogel ar-lein a chanllawiau ac adnoddau addysgol ar amrywiaeth o faterion ar-lein penodol. Mae adnoddau dysgu ar gael i’ch helpu i gefnogi anghenion pob dysgwr, gan gynnwys y rheini sydd ag anghenion dysgu ychwanegol (ADY).


Rhoi gwybod

Os ydych chi’n poeni bod plentyn neu berson ifanc wedi cael ei niweidio neu ei fod mewn perygl o niwed, rhaid i chi siarad ag Uwch Berson Dynodedig sy’n gyfrifol am Amddiffyn Plant eich sefydliad sy’n gyfrifol amddiffyn plant cyn gynted ag sy’n bosibl.

Os na allwch chi gysylltu â’r Uwch Berson Dynodedig sy’n gyfrifol am Amddiffyn Plant am unrhyw reswm, cysylltwch â'r Tîm Gwasanaethau Plant yn yr awdurdod lleol a rhoi gwybod am eich pryderon.

Os ydych chi’n meddwl bod plentyn neu berson ifanc mewn perygl y funud honno, cysylltwch â’r heddlu ar 999.

Gofyn am gyngor

Mae’r Llinell Gymorth i Weithwyr Proffesiynol ar Ddiogelwch Ar-lein (POSH) ar gael i gefnogi gweithwyr proffesiynol sy’n gweithio gyda phlant ar unrhyw faterion sy’n ymwneud â diogelwch ar-lein sy’n eich wynebu chi neu eich dysgwyr. I gael rhagor o wybodaeth am y gwasanaeth hwn, edrychwch ar y canllaw byr isod.

Canllaw Llinell Gymorth POSH

Mae’r wefan Report Harmful Content yn ganolfan adrodd genedlaethol sydd wedi cael ei dylunio i helpu pawb i roi gwybod am gynnwys niweidiol ar-lein. Mae’n rhoi cyngor i unrhyw un dros 13 sydd wedi dod ar draws cynnwys niweidiol ar-lein a bydd yn eich helpu i roi gwybod amdano drwy ddarparu gwybodaeth ddiweddar am safonau cymunedol a dolenni uniongyrchol at y cyfleusterau adrodd cywir ar draws nifer o lwyfannau. Bydd y ganolfan Report Harmful Content yn eich helpu gyda bygythiadau, dynwared, bwlio ac aflonyddu, hunan-niweidio a hunanladdiad, cam-drin ar-lein, cynnwys treisgar, cynigion rhywiol digroeso a chynnwys pornograffig. Mae Llywodraeth Cymru yn gweithio gyda SWGfL i dalu am gyfieithu safle'r Report Harmful Content i’r Gymraeg a bydd ar gael ym mis Mehefin 2020.


Mae pryderon am ddiogelwch ar-lein yn gallu delio â llawer o feysydd, gan gynnwys y peryglon sy’n gysylltiedig â chynnwys, cysylltiad ac ymddygiad ar-lein. Gall y pryderon ddigwydd y tu mewn i leoliadau addysg a’r tu allan, ond fel pob pryder am ddiogelu, gallan nhw effeithio ar iechyd, diogelwch, datblygiad neu les eich dysgwyr. Fel ymarferwyr, y ffordd orau o ddiogelu eich dysgwyr yw darparu addysg effeithiol am ddiogelwch ar-lein, a hynny iddyn nhw a’u teuluoedd.

Mae addysg ac ymwybyddiaeth o ddiogelwch ar-lein yn flaenoriaeth allweddol i Lywodraeth Cymru, fel y nodir yn Cynllun gweithredu diogelwch ar-lein ar gyfer plant a phobl ifanc yng Nghymru 2019, sy’n rhoi gweledigaeth strategol i gadw plant a phobl ifanc yn ddiogel ar-lein yng Nghymru.

Cadw'n ddiogel ar-lein ar Hwb yn cynnal amrywiaeth eang o adnoddau a chanllawiau ategol i hyrwyddo'r addysgu o ddiogelwch ar-lein. Mae'r adnoddau hyn wedi'u cynllunio i gefnogi gwersi mewn amrywiaeth o faterion sydd wedi'u hamlinellu yn y canllawiau hyn.

Mae trosolwg o'r holl adnoddau diogelwch ar-lein sy'n cael eu datblygu a'u cyhoeddi ar Hwb rhwng Ebrill 2020 a Mawrth 2021 ar gael yn yr amlinelliad canlynol.

Mae’r canllaw isod yn edrych ar rai ystyriaethau diogelwch ar-lein ac mae’n cynnwys dolenni at ragor o ganllawiau diogelwch ar-lein ac adnoddau addysg i gefnogi cyflwyno gwersi.


Wrth ddefnyddio technoleg, mae hi’n bwysig bod y dyfeisiau a’r meddalwedd rydych chi’n eu defnyddio yn ddiogel.

Dyma rai camau ymarferol gallwch chi eu cymryd.

  • Gwnewch yn siŵr bod y meddalwedd ar ddyfeisiau wedi’i ddiweddaru a’i fod yn cynnwys gwarchodaeth gwrth-feirws.
  • Defnyddiwch gyfrineiriau cryf (diweddarwch unrhyw gyfrineiriau diofyn), cadwch nhw’n saff a pheidiwch â rhannu manylion mewngofnodi.
  • Clowch ddyfeisiau pan nad oes neb yn eu defnyddio.
  • Dylai penaethiaid/pencampwyr digidol ysgol/ gweinyddwyr Hwb ystyried galluogi dilysu aml-ffactor pan fydd staff yn defnyddio holl wasanaethau Hwb oddi ar safleoedd (h.y. nid dim ond wrth ddefnyddio Porth Rheoli Defnyddwyr Hwb). Mae rhagor o wybodaeth ar gael yn yr adran Rheoli defnyddwyr yn ardal y Ganolfan gymorth ar Hwb.
  • Peidiwch â defnyddio cyfrifon personol wrth gydweithio – defnyddiwch gyfrifon sydd wedi cael eu darparu gan eich lleoliad addysg bob amser.
  • Meddyliwch yn ofalus bob tro sut rydych chi’n defnyddio’r camerâu a’r microffonau wrth gydweithio a gwnewch yn siŵr bod aelod arall o staff yn yr ‘ystafell’.

Mae’r Ganolfan Seiberddiogelwch Genedlaethol wedi cyhoeddi canllawiau sy’n argymell cymryd rhagofalon ychwanegol i leihau’r risg o ymosodiadau seiber ar ddyfeisiau gan gynnwys gliniaduron, ffonau symudol a dyfeisiau llechen.


Mae e-bost gwe-rwydo yn neges sy’n gofyn i ddefnyddwyr ddilyn dolen i wefan anhysbys a allai lwytho maleiswedd i lawr i’ch cyfrifiadur, neu ddwyn cyfrineiriau. Er mwyn rhwystro hyn gwnewch yn siŵr na fyddwch chi’n dilyn dolen i wefan anhysbys. Ar hyn o bryd mae llawer o negeseuon e-bost gwe-rwydo o gwmpas am y Coronafeirws ac mae’n well i chi fod yn ofalus gyda negeseuon e-bost oddi wrth anfonwyr anhysbys.


Cyngor ymarferol y Ganolfan Seiberddiogelwch Genedlaethol – Seiberddiogelwch mewn ysgolion – cyngor ymarferol i bawb sy’n gweithio ym myd addysg.

Mae canllawiau ar reolaethau diogelwch a diogelu data Hwb ar gael yng Nghanolfan Cymeradwyo Hwb.


Mae technoleg a’r byd ar-lein sy’n esblygu ac yn symud yn gyflym yn feysydd lle gall oedolion deimlo bod plant ymhell o’u blaenau nhw, gan eu bod yn gwybod am y tueddiadau a’r apiau diweddaraf o’u blaenau nhw.

Er mwyn arfogi ein pobl ifanc â’r sgiliau er mwyn gallu meddwl yn feirniadol a llywio drwy’r byd digidol mewn ffordd ddiogel a chyfrifol, mae hi’n hanfodol teimlo’n hyderus am eich gwybodaeth a’ch dealltwriaeth o’r materion. Mae Cadw dysgwyr yn ddiogel - Modiwl 4 yn rhoi hyfforddiant diogelwch ar-lein yn benodol i ymarferwyr addysg.  Mae’n egluro beth mae diogelwch ar-lein yn ei olygu a’r rhan bwysig sydd gan ymarferwyr i’w chwarae i gadw dysgwyr yn ddiogel.

Mae amrywiaeth o ganllawiau hefyd ar gael i ymarferwyr sy’n canolbwyntio ar feysydd gwahanol o ddiogelwch ar-lein, gan gynnwys addysgu diogelwch ar-lein yn effeithiol.

Mae’r canllawiau canlynol yn edrych ar sut mae manteisio i'r eithaf ar yr ystod helaeth o restrau chwarae diogelwch ar-lein sydd ar Hwb, gan gynnwys sut mae modd iddyn nhw helpu eich dysgwyr.

Mae’r canllawiau canlynol yn cynnig cyngor ar ddelio â phroblemau diogelwch ar-lein, gan gynnwys ble i gael cyngor a chefnogaeth pan fydd angen hynny.

Mae’r canllawiau canlynol yn rhoi cyngor ar ddiogelu dysgwyr ar-lein.

Mae'r canllaw hwn yn amlinellu beth yw'r GDPR, beth mae'n ei olygu i ysgolion ac yn nodi'r camau nesaf posibl i baratoi eich ysgol.

Mae'r canllaw hwn yn egluro beth mae mentor cymheiriaid yn ei wneud, y manteision, a sut i weithredu cynllun monitro cymheiriaid yn llwyddiannus.

Mae'r canllaw hwn i athrawon a staff cymorth yn edrych ar dueddiadau sy'n dod i'r amlwg sy'n berthnasol i ddiogelwch ar-lein pobl ifanc.

Mae’r canllaw canlynol yn canolbwyntio ar y camau ymarferol gall ymarferwyr addysg a staff cymorth eu cymryd i reoli eu henw da ar-lein.

Mae’r canllaw canlynol yn rhoi cyngor ar gyfer cynnwys rhieni a gofalwyr mewn diogelwch ar-lein.


Mae rhannu cynnwys yn rhan bwysig o’r hyn rydym yn ei wneud ar y rhyngrwyd ac er bod hynny’n cynnig cyfleoedd cadarnhaol, mae’n gallu creu heriau. Mae hi’n bwysig bod dysgwyr yn deall risgiau rhannu gwybodaeth bersonol ar-lein. Mae’r adnoddau hyn yn trafod rhannu gwybodaeth, rhoi cydsyniad a rheoli preifatrwydd er mwyn helpu plant a phobl ifanc i wneud dewisiadau ar sail gwybodaeth.

Canllawiau i ymarferwyr

Adnoddau dysgu i ddysgwyr cynradd ac uwchradd


Gall chwarae gemau ar-lein gynnig sawl cyfle a manteision i ddysgu. Gall wella sgiliau datrys problemau, prosesau prosesu gweledol, pŵer y cof a gall ddarparu adegau o ddargyfeirio a chwarae. Fodd bynnag, mae'n bwysig i'ch dysgwyr gadw'n ddiogel wrth chwarae gemau ar-lein drwy gymryd seibiant yn rheolaidd, gwybod â phwy y maent yn siarad a rhoi gwybod am unrhyw bryderon i safonwyr y gêm neu oedolyn y gellir ymddiried ynddo. Mae'r adnoddau a restrir isod yn rhoi gwybodaeth am fanteision a risgiau chwarae gemau ar-lein a'r camau y gellir eu cymryd i sicrhau bod eich dysgwyr yn aros yn ddiogel. Darperir dolenni hefyd i rai gemau addysgol diogel a saff sydd ar gael ar Hwb.

Canllawiau i ymarferwyr

Adnoddau dysgu i ddysgwyr cynradd ac uwchradd

Mae yna gemau addysgol diogel ar gael ar Hwb y gallech chi roi cynnig arnyn nhw gyda’ch dysgwyr, gan gynnwys Minecraft: Education Edition a J2blast.

Ar ben hynny, mae gan yr NSPCC awgrymiadau ychwanegol am chwarae gemau ar-lein yn ddiogel yn ogystal â gwybodaeth am risgiau.


Gan fod plant a phobl ifanc yn gwneud mwy ar-lein, mae hi’n fwy posibl y byddan nhw’n dod ar draws cynnwys sy’n eu hypsetio. Efallai fod rhywfaint o hwn yn anghyfreithlon neu’n annymunol. Bydd yr adnoddau hyn yn eich helpu i feddwl am effaith cynnwys anghyfreithlon ac annymunol ac edrych ar strategaethau i reoli’r amgylchedd ar-lein i leihau’r risgiau hyn.

Os byddwch yn dod ar draws cynnwys sy’n annymunol neu sy’n annifyr fel cam-drin neu fygythiadau ar-lein, cynnwys am hunan-niweidio neu hunanladdiad neu gynigion rhywiol digroeso, gallwch roi gwybod am y cynnwys hwnnw ar y wefan Report Harmful Content.

Os byddwch chi neu ddysgwr yn dod ar draws unrhyw ddelweddau neu fideos amhriodol neu rywiol o rywun rydych chi’n meddwl sydd dan 18 oed, gallwch roi gwybod am hynny’n ddienw i’r Internet Watch Foundation.

Bydd yr adnodd hwn yn eich helpu i feddwl am effaith cynnwys anghyfreithlon ac annymunol ac edrych ar strategaethau i reoli’r amgylchedd ar-lein i leihau’r risgiau hyn.

Canllawiau i ymarferwyr

Adnoddau dysgu i ddysgwyr cynradd ac uwchradd


Efallai y byddwch yn ystyried ffrydio byw fel dull ymarferol a phriodol mewn rhai amgylchiadau, yn enwedig o ran cefnogi ymgysylltiad a lles y dysgwr.  Fodd bynnag, dylid ei ddefnyddio gyda gofal mawr, a chyda phob diogelwch priodol ar waith, sy'n diogelu'r dysgwr a'r athro.

Os byddwch yn gwneud hynny, dylid rhoi sylw priodol i'r canllawiau a amlinellir mewn egwyddorion ac arferion diogelu sy'n ffrydio'n fyw i ymarferwyr addysg i sicrhau eich bod chi a'ch dysgwyr yn cael eu diogelu a'u diogelu'n briodol.

Ffrydio byw a fideogynadledda – arferion ac egwyddorion diogelu


Mae llawer ohonom yn dibynnu ar lwyfannau cymdeithasol i gyfathrebu â ffrindiau a theulu drwy aps a gwefannau fel FaceTime, Skype, Houseparty, Whatsapp neu Facebook Messenger. Mae ffrydio byw yn dod yn ffordd boblogaidd i blant a phobl ifanc aros mewn cysylltiad.

Ffrydio byw yw darlledu fideo amser real, byw gan ddefnyddio'r rhyngrwyd. Pan fyddwch yn ffrydion’n fyw, gall eich cynulleidfa weld beth rydych yn ei wneud a rhoi sylwadau ar eich darllediad.

Mae plant a phobl ifanc yn defnyddio gwasanaethau ffrydio byw i ddarlledu a gwylio eraill yn fyw, gall hyn gynnwys enwogion, blogwyr fideo (neu 'vloggers'), ‘gamers’ yn ogystal â ffrindiau a theulu.

Er y gall ffrydio byw fod yn brofiad cadarnhaol i blant a phobl ifanc fynegi eu hunain a chysylltu â phobl sydd â diddordebau tebyg, gall hefyd gael canlyniadau difrifol. Mae'r adnoddau isod yn archwilio beth yw ffrydio byw, y risgiau a'r cyfleoedd y mae'n eu cyflwyno a sut y gall plant a phobl ifanc aros yn ddiogel i sicrhau eu bod yn cael profiad cadarnhaol.

Canllawiau i ymarferwyr:

Adnoddau dysgu i ddysgwyr cynradd ac uwchradd:


Mae mwy a mwy o dystiolaeth sy’n edrych ar effaith y rhyngrwyd ar dymer ac iechyd meddwl plant a phobl ifanc.

Nid y rhyngrwyd, ar ei phen ei hun, yw prif achos iechyd meddwl gwael. Fodd bynnag, gall y ffordd y mae plant a phobl ifanc yn defnyddio'r rhyngrwyd effeithio arnyn nhw. Mae’r adnoddau hyn yn edrych ar sut gallwch chi helpu eich dysgwyr i feddwl am effeithiau cadarnhaol a negyddol profiadau ar-lein.

Canllawiau i ymarferwyr

Adnoddau dysgu i ddysgwyr cynradd ac uwchradd


Rydyn ni’n cael mwy a mwy o newyddion a gwybodaeth drwy lwyfannau cyfryngau cymdeithasol yn hytrach na drwy ffynonellau traddodiadol. Mae hyn yn gallu arwain at ddryswch oherwydd gwybodaeth gamarweiniol ac anghywir. Mae hi’n bwysig annog eich dysgwyr i wirio ffynhonnell a hygrededd gwybodaeth a datblygu eu sgiliau meddwl yn feirniadol.

Bydd yr adnoddau canlynol yn eich helpu i edrych ar bwysigrwydd cwestiynu a gwirio ffeithiau gwybodaeth gyda’ch dysgwyr.

Canllawiau i ymarferwyr

Adnoddau dysgu i ddysgwyr cynradd ac uwchradd


Fel ymarferydd addysg, mae dyletswydd arnoch chi i ymateb i'r wybodaeth sydd wedi cael ei rhannu â chi. Fe ddylai dull y lleoliad addysg l ar gyfer ymateb i fwlio ar-lein fod wedi'i nodi ym mholisïau bwlio a diogelu, ac fe ddylid trin yr achosion yn unol â'r polisïau hyn. Dyma rai canllawiau ar ddeall, herio ac ymateb i fwlio ar-lein.

Canllawiau i ymarferwyr

Adnoddau dysgu i ddysgwyr cynradd ac uwchradd


Mae casineb ar-lein yn golygu unrhyw gyfathrebu neu fynegiant ar-lein sy’n annog neu’n hyrwyddo casineb, gwahaniaethu neu drais, yn erbyn unrhyw unigolyn neu grŵp, oherwydd hil, crefydd, anabledd, cyfeiriadedd rhywiol, rhywedd neu hunaniaeth o ran rhywedd. Mae’r adnoddau hyn yn edrych ar beth yw iaith casineb ar-lein, yr hyn sy’n ei chymell, yr effaith ar y rheini sy’n cael eu targedu a sut gallwch chi gefnogi eich dysgwyr i’w herio’n gadarnhaol ac yn ddiogel.

Canllawiau i ymarferwyr

Adnoddau dysgu i ddysgwyr cynradd ac uwchradd

Mae modd defnyddio’r wefan Report Harmful Content i roi gwybod am gynnwys annymunol, fel cam-drin neu fygythiadau ar-lein. Mae’r gwasanaeth yn gallu eich cefnogi i gael gwared â’r cynnwys os nad yw’n dilyn safonau cymunedol y llwyfan. Cydnabyddir efallai na fydd hyn yn datrys y broblem a, gan ddibynnu ar y sefyllfa, efallai byddwch chi hefyd eisiau ei adrodd fel trosedd casineb er mwyn i’r heddlu allu ymchwilio.


Mae plant a phobl ifanc yn treulio mwy o amser ar-lein nag erioed o’r blaen. O lwyfannau chwarae gemau i rwydweithiau cymdeithasol a llwyfannau eraill, mae technoleg ddigidol yn caniatáu i ni gadw mewn cysylltiad. Fodd bynnag, nid yw’r holl ryngweithio ar-lein yn gadarnhaol. Mae’r adnoddau hyn yn rhoi canllawiau i drafod y pwnc hwn â’ch dysgwyr a’u helpu i feddwl am eu perthynas ag eraill ar-lein.

Nid yw ceisio cael dysgwyr i ddeall y risg ar-lein yn hawdd bob tro. Mae ystyr hollol newydd i ‘beryglon pobl ddieithr’ nawr gan ei bod hi bellach yn hollol arferol rhyngweithio ar-lein â phobl nad ydyn ni efallai’n eu hadnabod yn y byd go iawn. Mewn gwirionedd, mae llawer nawr yn ystyried bod eu partneriaid chwarae gemau ar-lein rheolaidd yn ffrindiau, er nad ydyn nhw erioed wedi cwrdd â nhw nac yn gwybod dim byd amdanyn nhw y tu allan i’r llwyfan chwarae gemau. Mae apiau negeseuon, cyfryngau cymdeithasol a gemau yn boblogaidd dros ben. Felly, mae angen i ni ailasesu'r ffyrdd rydym yn ceisio cael dysgwyr i ddeall pwy i ymddiried ynddyn nhw ar-lein a sut mae delio â phobl ddrwg ar-lein. Mae’r adnoddau hyn yn rhoi gwybodaeth am faterion sy’n ymwneud â meithrin perthynas amhriodol ar-lein.

Canllawiau i ymarferwyr

Adnoddau dysgu i ddysgwyr cynradd ac uwchradd

Mae amddiffyn plant a phobl ifanc rhag cael eu cam-drin yn dal yn flaenoriaeth i’r heddlu yn ystod y cyfnod yma.

Os ydy dysgwyr eisiau siarad yn ddienw am rywbeth sy’n eu poeni nhw, mae gwybodaeth gyswllt sefydliadau arbenigol ar gael yn yr adran ‘Rhagor o gymorth a chefnogaeth’.

Os oes gennych chi unrhyw bryderon am gyfathrebu amhriodol ar-lein, gallwch hefyd roi gwybod am hyn i’r Asiantaeth Troseddu Cenedlaethol – CEOP.

Os ydych chi’n poeni bod plentyn wedi cael ei gam-drin yn rhywiol, ar-lein neu all-lein, dylech chi roi gwybod i'r heddlu drwy ffonio 999 neu’r  Asiantaeth Troseddu Cenedlaethol – CEOP (Camfanteisio ar Blant a'u Hamddiffyn Ar-lein).


Mae pornograffi a'r graddau y mae plant a phobl ifanc yn gallu dod ar ei draws yn gallu peri pryder. Mae’r adnoddau canlynol yn cynnwys cyngor ynghylch sut mae dechrau a rheoli sgyrsiau adeiladol am bornograffi gyda dysgwyr.

Canllawiau i ymarferwyr

Adnoddau dysgu i ddysgwyr cynradd ac uwchradd


Mae gallu cyfathrebu â chynulleidfa eang drwy'r rhyngrwyd yn gallu bod yn werth chweil ac yn gadarnhaol, ond i rai, mae’n eu galluogi i berswadio eraill i gefnogi eithafiaeth neu wrthwynebu gwerthoedd Prydeinig. Mae’r adnoddau hyn yn edrych ar yr hyn mae radicaleiddio ac eithafiaeth yn ei olygu, eich cyfrifoldebau chi o dan ganllawiau’r ddyletswydd Prevent a sut mae helpu rhieni a gofalwyr i atal eu plentyn rhag cael ei radicaleiddio.

Canllawiau i ymarferwyr

Gallwch roi gwybod am gynnwys sy’n ymwneud â therfysgaeth i Uned Atgyfeirio Gwrthderfysgaeth Rhyngrwyd yr heddlu. Os ydych chi’n poeni bod eich plentyn neu aelod arall o’ch teulu neu ffrind yn cael ei radicaleiddio, gallwch ofyn am gyngor gan yr heddlu drwy ffonio 101 ac, os oes angen, llenwi ffurflen atgyfeirio Prevent er mwyn iddyn nhw gael cefnogaeth diogelu leol.

Mae adnoddau hefyd ar gael i deuluoedd y gallech chi gyfeirio pobl atyn nhw neu eu hyrwyddo, fel y ffilm fer hon a’r canllaw teulu ategol. Mae'r rhain yn hybu dealltwriaeth o'r hyn a olygir wrth radicaleiddio ac eithafiaeth, yr hyn y mae'r ymchwil gyfredol yn ei ddweud a'r hyn y gellir ei wneud i helpu i reoli hyn gyda phlant a phobl ifanc.


Os ydyn ni’n dysgu neu’n gweithio ar-lein, yn siarad â ffrindiau a theulu, yn chwarae gemau neu’n chwilio am wybodaeth, mae technoleg yn chwarae rhan fawr yn ein bywydau bob dydd.

Mae cydbwyso amser o flaen sgrin wedi dod yn ystyriaeth bwysig i sicrhau bod plant a phobl ifanc yn defnyddio technoleg mewn ffordd gadarnhaol ac iach.

Adnoddau addysgu i ymarferwyr

Adnoddau dysgu i ddysgwyr cynradd ac uwchradd


Gyda rhagor ohonom â dyfeisiau symudol a hynny’n aml o oed cynnar, mae hi nawr yn haws nag erioed tynnu llun a’i rannu. Mae rhannu delweddau yn gallu bod yn hwyl, fodd bynnag mae hi’n bwysig i blant a phobl ifanc ystyried yr hyn maen nhw’n ei rannu a sut mae hynny’n adlewyrchu arnyn nhw.

Canllawiau i ymarferwyr

Adnoddau dysgu i ddysgwyr cynradd ac uwchradd

Mae secstio yn ffordd o rannu delweddau, sy’n golygu tynnu llun noeth neu sy’n amlwg yn rhywiol a'i anfon at rywun arall. Mae hi’n anghyfreithlon creu, rhannu neu storio delwedd neu fideo noeth, hanner noeth neu sy’n amlwg yn rhywiol o blentyn sydd dan 18 oed. Mae’r adnodd Rhannu delweddau yn cynnwys gwybodaeth am y canlyniadau yn ogystal â chyngor ymarferol os bydd plant neu bobl ifanc yn dod yn rhan o'r sefyllfa hon.

Er mwyn mynd i’r afael â phroblem secstio gyda rhieni a gofalwyr, mae'r ffilm fer hon a'r canllaw teulu ategol yn egluro beth yw secstio, pam y gall fod yn broblemus, a sut i siarad â phlant a phobl ifanc amdano i helpu i'w diogelu.


Mae’r cyfryngau cymdeithasol wedi dod yn ffordd annatod o gyfathrebu a chael gwybodaeth yn yr unfed ganrif ar hugain.

Fel ymarferydd, byddwch chi’n gwybod am bwysigrwydd sicrhau eich bod yn ymddwyn yn broffesiynol ac yn ofalus ar-lein, gan gynnwys ar lwyfannau ac apiau cyfryngau cymdeithasol. Nid oes rheswm i unrhyw weithiwr proffesiynol ymgysylltu â dysgwr drwy ddefnyddio eu cyfrifon cyfryngau cymdeithasol personol. Os oes angen cysylltu dros y cyfryngau cymdeithasol, dylid gwneud hyn drwy gyfrif cyfryngau cymdeithasol yr ysgol.

Mae’r canllaw canlynol yn rhoi deg awgrym i ymarferwyr gadw’n ddiogel ar gyfryngau cymdeithasol.

Mae’r canllaw canlynol yn canolbwyntio ar y camau ymarferol gall ymarferwyr addysg a staff cymorth eu cymryd i reoli eu henw da ar-lein.

Er mwyn addysgu dysgwyr sut mae defnyddio cyfryngau cymdeithasol yn gyfrifol mae'r adnoddau canlynol yn egluro ystyriaethau allweddol manteision a risgiau defnyddio cyfryngau cymdeithasol.

Mae’r Rhestrau gwirio ar gyfer cyfryngau cymdeithasol hyn, ar ddefnyddio Facebook, Twitter, Instagram, Snapchat a Roblox wedi’u hanelu at bawb sy’n defnyddio rhwydweithiau cymdeithasol ac maen nhw o gymorth i ymarferwyr addysgol, rhieni a gofalwyr a dysgwyr. Mae modd lawrlwytho’r rhestrau gwirio ac maen nhw’n rhoi gwybodaeth am reoli data a phreifatrwydd, a defnyddio’r nodweddion diogelwch ac adrodd sydd ar gael ar y rhwydweithiau cymdeithasol hyn.

Canllawiau ac adnoddau i ymarferwyr

Adnoddau dysgu i ddysgwyr cynradd ac uwchradd

Mae Hwb yn cynnwys deg o ganllawiau diogelwch ar-lein NetAware yr NSPCC, gan gynnwys YouTube a WhatsApp, er mwyn darparu gwybodaeth am fyd ar-lein plant a phobl ifanc a sut gallwch chi eu helpu i fod yn ddiogel.

Mae hwn yn faes sy'n datblygu'n gyflym ac, i gydnabod hyn, ac i gynorthwyo teuluoedd i aros yn ddiogel ar-lein ar yr adeg ddigynsail hon, cyhoeddir gwybodaeth ar lwyfannau cyfryngau cymdeithasol poblogaidd ac adnoddau i’w cefnogi ym mis Mai. Bydd hyn yn cynnwys y wybodaeth ddiweddaraf ar Snapchat, Instagram, TikTok, Roblox, Twitter, Facebook, gwybodaeth anghywir, a Houseparty.


Mae’r offeryn 360 degree safe Cymru yn caniatáu i leoliadau addysg adolygu a gwella eu polisïau a’u harferion diogelwch ar-lein.

Mae dros 1,400 o ysgolion yng Nghymru yn defnyddio’r offeryn ac mae'r dystiolaeth o ddata’r offeryn yn dangos bod darpariaeth diogelwch ar-lein mewn ysgolion yn gwella o un flwyddyn i’r llall. Mae'r offeryn yn cofnodi’r holl gofnodion sy’n cael eu gwneud gan ysgolion gan eu galluogi i adrodd yn ôl ar lefel y meincnod cenedlaethol (y lefel gyfartalog a gofnodwyd gan ysgolion). Dros y pum mlynedd diwethaf mae'r lefel gyfartalog wedi parhau i wella bob blwyddyn.

Dylai lleoliadau addysg adolygu eu polisïau a’u harferion diogelwch ar-lein yn gyson er mwyn sicrhau:

  • bod cyfrifoldebau’n cael eu dyrannu i bobl berthnasol
  • bod defnydd derbyniol yn cael ei adolygu, ei ddeall a’i hyrwyddo ac mae’n cyd-fynd â diwylliant y lleoliad
  • dealltwriaeth glir o sut bydd defnydd amhriodol yn cael ei drin
  • bod datrysiadau technegol yn berthnasol ac wedi’u diweddaru yng nghyd-destun newidiadau technolegol
  • bod staff a'r llywodraethwyr yn cael hyfforddiant diogelwch ar-lein wedi’i ddiweddaru yn rheolaidd
  • bod rhaglenni addysg yn parhau i sicrhau bod plant a phobl ifanc yn gallu defnyddio technolegau ar-lein mewn ffordd ddiogel, wydn a chyfrifol a'u bod yn meddu ar lefelau uchel o lythrennedd digidol
  • eu bod nhw’n parhau i ddiwallu’r gofynion statudol ac addasu i newidiadau mewn canllawiau cenedlaethol
  • eu bod nhw’n dysgu o ddigwyddiadau a newidiadau mewn ymddygiad ac yn addasu polisïau a darpariaeth yn unol â hynny.

I gael rhagor o wybodaeth am ailedrych ar eich adolygiad 360 degree safe Cymru, darllenwch y canllawiau isod.

Mae ailddefnyddio’r offeryn 360 degree safe Cymru a diweddaru adolygiad yr ysgol yn caniatáu i arweinwyr ysgolion wneud yn siŵr bod eu darpariaeth yn gyfredol ac yn dal yn berthnasol. Mae hefyd yn rhoi mynediad at y dolenni yn y teclyn sy’n cael eu diweddaru’n rheolaidd. Mae’r rhain yn arwain at ddogfennau ymarfer da a chanllawiau cenedlaethol.

Gall lleoliadau addysg gofrestru ar gyfer 360 degree safe Cymru drwy fewngofnodi i’w cyfrif Hwb a chlicio ar y ddolen ar dudalen hafan Hwb.


Mae Cadw'n ddiogel ar-lein ar Hwb yn darparu amrywiaeth eang o gyngor, canllawiau ac adnoddau ynghylch cadw dysgwyr yn ddiogel ar-lein.

Mae nifer o sefydliadau eraill hefyd sy’n darparu gwahanol fathau o gefnogaeth.

Meic

Llinell gymorth ddwyieithog, gyfrinachol, ddienw a di-dâl i blant a phobl ifanc hyd at 25 oed yng Nghymru.

Childline

Gwasanaeth cyfrinachol a phreifat sydd ar gael am ddim i unrhyw un o dan 19 oed yn y DU, lle gallan nhw siarad am unrhyw beth. Beth bynnag sy’n eu poeni, mae Childline yno i wrando.

NSPCC

Yn gweithio i amddiffyn plant ac atal cam-drin – gan gynnwys llinell gymorth benodol sydd â chwnselwyr proffesiynol.

CEOP

Ar wefan CEOP (Camfanteisio ar Blant a'u Hamddiffyn Ar-lein) gallwch roi gwybod, mewn ffordd ddiogel, am bryderon ynghylch cam-drin rhywiol ar-lein.

Report Harmful Content

Canolfan genedlaethol sydd wedi cael ei chynllunio i helpu pawb sy’n rhoi gwybod am gynnwys niweidiol maen nhw’n ei weld ar-lein.

Internet Watch Foundation (IWG)

Rhoi gwybod am gynnwys sy’n ymwneud â cham-drin plant yn rhywiol, a delweddau – nad ydynt yn ffotograffau – o gam-drin plant yn rhywiol.

Samariaid Cymru

Llinell gymorth sydd ar gael bob awr o'r dydd, saith diwrnod yr wythnos, i unrhyw un sy’n cael trafferth ymdopi neu sydd angen rhywun i wrando arnyn nhw heb feirniadu na rhoi pwysau.

Byw Heb Ofn

Mae'n cynnig cyngor a chymorth ynghylch trais yn erbyn menywod, cam-drin domestig a thrais rhywiol.

Llinell Gymorth i Weithwyr Proffesiynol ar Ddiogelwch Ar-lein (POSH)

Llinell gymorth i weithwyr proffesiynol sy’n gweithio gyda phlant ar draws y DU, ac mae’n cael ei gweithredu gan UK Safer Internet Centre. Mae’n cynnig cefnogaeth, cyngor a gwasanaeth cyfryngu gyda materion diogelwch ar-lein.

Action Fraud

Action Fraud yw canolfan adrodd genedlaethol y DU ar gyfer twyll a seiberdroseddu a dylech gysylltu â nhw i adrodd twyll os ydych chi wedi cael eich twyllo neu wedi profi seiberdroseddu yng Nghymru, Lloegr a Gogledd Iwerddon.

UK Safer Internet Centre

Llinell gymorth i weithwyr proffesiynol sy’n gweithio gyda phlant ar draws y DU. Mae’n cynnig cefnogaeth, cyngor a gwasanaeth cyfryngu gyda materion diogelwch ar-lein.