English

Hwb

MAES DYSGU A PHROFIADIechyd a Lles

Canllawiau i helpu ysgolion a lleoliadau i ddatblygu eu cwricwlwm eu hunain, gan alluogi dysgwyr i ddatblygu o ran y pedwar diben.

3. Egwyddorion cynnydd

Mae cynnydd ym Maes Dysgu a Phrofiad Iechyd a Lles (Maes) yn aflinol ac yn dilyn gwahanol lwybrau yn ystod y camau cynnydd a rhyngddyn nhw. Gall pryderon, diddordebau ac amgylchiadau personol effeithio ar lwybrau cynnydd dysgwr, yn enwedig yng nghyd-destun teimladau ac emosiynau; gellir dysgu ar wahanol gyflymder ar wahanol adegau.

Ehangder a dyfnder gwybodaeth cynyddol

Mae cynnydd yn y Maes yn gontinwwm o soffistigeiddrwydd cynyddol dros gyfnod o amser lle y caiff gwybodaeth bresennol ei hailystyried, ond ar lefel ddyfnach. Mae gwybodaeth yn symud o’r diriaethol i’r haniaethol ac o ddeall yn unig i ddeall effeithiau. Mae hyn yn cynnwys newidiadau cysyniadol o ran gwybodaeth a dealltwriaeth yn ogystal ag ymddygiad personol o fewn lles corfforol, emosiynol a meddyliol, ac mewn cydberthnasau a chyd-destunau cymdeithasol.

Dyfnhau’r ddealltwriaeth o’r syniadau a’r disgyblaethau yn y Meysydd

Mae cynnydd ym mhob un o’r datganiadau o’r hyn sy’n bwysig wrth ddysgu yn gysylltiedig ac yn rhyngddibynnol. Gyda’i gilydd, maen nhw’n canolbwyntio ar ddatblygu’n raddol werthfawrogiad a dealltwriaeth dysgwyr o arwyddocâd gwneud penderfyniadau gwybodus ynghylch eu hiechyd a’u lles corfforol, emosiynol a meddyliol. Felly, ceir dealltwriaeth gynyddol o’r ffordd y mae’r datganiadau o’r hyn sy’n bwysig yn cydblethu i sicrhau llwybr clir ar gyfer ble mae’r dysgwr yn mynd a sut i gyrraedd yno.

Mireinio sgiliau a soffistigeiddrwydd cynyddol wrth eu defnyddio a’u cymhwyso

Caiff cynnydd ei ddangos yn y Maes drwy feithrin hyder, cymhelliant a chymhwysedd yn ogystal ag ystod ehangach o sgiliau, gyda chywirdeb a hyfedredd cynyddol. Mae’n cydnabod bod sgiliau corfforol, emosiynol, seicolegol a chymdeithasol yn y meysydd a rhyngddyn nhw yn dibynnu i raddau ar gerrig milltir datblygiadol ond heb eu cyfyngu ganddyn nhw. Mae hyn yn arbennig o amlwg wrth i’r cam cynnydd cychwynnol ganolbwyntio ar gydnabod a bod yn ymwybodol o sgiliau corfforol, emosiynol a chymdeithasol corfforol, cyn symud fesul cam tuag at fwy o gywirdeb a meistrolaeth o’r sgiliau hyn.

Nodi cysylltiadau a throsglwyddo dysgu i gyd-destunau newydd

Caiff y broses o drosglwyddo sgiliau a gwybodaeth yn y Maes ei hystyried yn gynnydd o ran dod yn fwy cyfrifol yn gymdeithasol. Wrth i ddysgwyr ddod yn fwy cyfrifol yn gymdeithasol, maen nhw’n gwneud cynnydd o ystyried eu hunain yn bennaf i ystyried effaith eu gweithredoedd eu hunain ar eraill ar lefel leol, genedlaethol a byd-eang. Bydd dysgwyr yn gwneud cynnydd o deimlo’n ofalgar am eraill a’u parchu i allu eirioli ar ran eraill.

Wrth i ddysgwyr wneud cynnydd drwy’r cwricwlwm, bydd eu dealltwriaeth o’r cysylltiadau ym mhob rhan o’r ysgol a’r tu hwnt â phob agwedd ar iechyd a lles yn dod yn fwy soffistigedig, a byddan nhw’n gallu adnabod a chydbwyso rhai o’r tensiynau a all fodoli mewn modd cynyddol effeithiol.

Effeithiolrwydd cynyddol fel dysgwr

Caiff cynnydd ei ddangos mewn rhai agweddau ar y Maes fel taith o feithrin sgil neu gysyniad gyda chymorth gan eraill (cyfoedion neu oedolion) i ddod yn fwy cymwys ac annibynnol yn raddol, gan gynnwys ehangu’r gallu i adnabod a cheisio help a chymorth yn ôl yr angen. Mae profiadau sy’n canolbwyntio ar wneud penderfyniadau ystyriol a gwybodus, a’u cyfiawnhau a’u gwerthuso, yn cefnogi twf metaymwybyddiaeth yn ogystal â dangos y modd y mae dysgwyr yn dod yn fwy annibynnol. Dros amser, mae dysgwyr yn gallu hunan-reoleiddio’n fwyfwy, gydag ymdeimlad cynyddol o effaith a chyfrifoldeb am eu hiechyd a’u lles cyffredinol.